უკრაინის წინააღმდეგ მიმდინარე რუსეთის ომი ახალ ფაზაში შევიდა და ამ ეტაპზე უპირატესობას უკრაინა ფლობს.
ვაშინგტონში დაფუძნებული ომის შემსწავლელი ინსტიტუტის (ISW) ინოვაციებსა და ღია წყაროებზე დაფუძნებული კვლევისა და ანალიზის მიმართულების დირექტორი, ჯორჯ ბაროსი Independence Avenue Media-სთან ინტერვიუში ამბობს, რომ ფრონტის გარკვეულ მონაკვეთებზე უკრაინამ დრონების გამოყენებაში დომინანტური პოზიცია მოიპოვა. მისი თქმით, ეს კიევს საშუალებას აძლევს, ტანკები და სხვა მძიმე სამხედრო ტექნიკა კვლავ საბრძოლო მოქმედებებში ჩართოს, რადგან რუსული დრონები მათ გადაადგილებას უკვე ეფექტიანად ვეღარ აფერხებს.
„წარსულში, ასეთი სამხედრო მანქანები, მათი დიდი ზომისა და შედარებით დაბალი სიჩქარის გამო, დრონებისთვის ძალიან ადვილი სამიზნეები იყო“, ამბობს ბაროსი, რომელმაც ცოტა ხნის წინ კატერინა სტეპანენკოსთან ერთად ომის ამ ახალი ფაზის შესახებ ანგარიში მოამზადა. „ამიტომ, ამ ტექნიკის დაბრუნება ბრძოლის ველზე საკმაოდ მნიშვნელოვანი გარდამტეხი მომენტია.“
„თუ ყველა ოპერატორს გაანეიტრალებ და მათ საკომუნიკაციო ცენტრებს გაანადგურებ, შეიძლება მსოფლიოში ყველაზე მეტი დრონი გყავდეს, მაგრამ რეალურად ეფექტიანი საბრძოლო შესაძლებლობა აღარ გექნება“, ამბობს ბაროსი. „საბოლოო ჯამში, დრონები უკრაინელებს აქვთ, რუსებს კი — არა.“
ბაროსმა ასევე განმარტა, როგორ შეცვალა ფრონტის ხაზზე ვითარება რუსეთის სამხედრო ლოგისტიკაზე განხორციელებულმა საშუალო სიშორის დარტყმებმა.
„უკრაინა ახორციელებს კამპანიას, რომელიც მიზნად ისახავს რუსეთის ლოგისტიკური სისტემის სისტემურ დასუსტებას — როგორც იმ სატვირთო მანქანების, რომლებიც როსტოვი–მარიუპოლის მაგისტრალზე გადაადგილდებიან, ისე მატარებლების, რადგან რუსეთს სამხედრო ტვირთებს სწორედ სარკინიგზო და საავტომობილო გზებით გადააქვს“, ამბობს ის. „შედეგად, რუსული ძალები ფრონტის ხაზზე სულ უფრო მეტად კარგავს მომარაგებისა და მხარდაჭერის საშუალებებს.“
„თუ შეძლებ ყველა ძირითადი ლოგისტიკური კვანძის, საწყობისა და მომარაგების ბაზის განადგურებას, რომლებიც იმ რაოდენობრივ უპირატესობას უზრუნველყოფს, რომელსაც რუსეთი ეყრდნობა, მაშინ რუსეთის მიერ ამ სახმელეთო ომის წარმოების მოდელი რღვევას იწყებს.“
ბაროსი ამბობს, რომ ომის ამ ახალ ფაზაში უკრაინისთვის არსებული შესაძლებლობების ფანჯარა, სავარაუდოდ, ხანმოკლე იქნება.
„ამ ომისთვის დამახასიათებელი ნიმუში ისაა, რომ ერთ-ერთი მხარე ახალ მიდგომას ნერგავს, მეორე კი მას ერგება — როგორც წესი, საკმაოდ სწრაფად“, ამბობს ის.
ბაროსის შეფასებით, მომდევნო რამდენიმე თვის განმავლობაში უკრაინა გარკვეული ტერიტორიების დაბრუნებას შეძლებს, თუმცა ეს წინსვლა შეზღუდული იქნება.
ამასთან, მისი აზრით, ბრძოლის ველზე რუსეთის მძიმე დანაკარგებისა და გაწვევის ტემპის შემცირების ფონზე, რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინს, შესაძლოა, ახალი ნაწილობრივი მობილიზაციის გამოცხადების საკითხის განხილვა მოუწიოს.
ინტერვიუ ჩაწერილია 4 ივნისს, რედაქტირებულია სიცხადისა და ლაკონურობისთვის.
კირილ სუხოტსკი, Independence Avenue Media: ომის რა ეტაპია ახლა და როგორ ცდილობს უკრაინა მისი ხასიათის შეცვლას?
ჯორჯ ბაროსი, ომის შემსწავლელი ინსტიტუტი (ISW): ჩვენს ანგარიშში ვასაბუთებთ, რომ ომი განვითარების ახალ ეტაპზე გადავიდა. წლების განმავლობაში ბევრი ანალიტიკოსის კომენტარში ეს ფრაზა არაერთხელ მოგვისმენია, თუმცა ISW-ში მსგავს შეფასებას ყოველთვის განსაკუთრებული სიფრთხილით ვეკიდებოდით.
ჩვენი ანალიზის მიხედვით, 2023 წლიდან დღემდე ომი ერთსა და იმავე ეტაპზე ვითარდებოდა, რომლის განმსაზღვრელი ნიშანი პოზიციური ბრძოლები იყო.
ამ პერიოდში ვერც ერთმა მხარემ ვერ შეძლო ოპერატიული დონის მანევრული მოქმედებების განხორციელება. ასევე შეუძლებელი იყო ტანკებისა და ჯავშანტექნიკის ეფექტიანი გამოყენება ტაქტიკური მექანიზებული ოპერაციების საწარმოებლად.
ფრონტის ხაზებიც პრაქტიკულად არ შეცვლილა — ამის დანახვა რუკაზეც მარტივად შეიძლება. თუ 2023 წლის რუკას 2025 ან 2026 წლის რუკას შეადარებთ, ცვლილებები მხოლოდ უმნიშვნელოა და მათი შემჩნევა ხშირად არც კი არის ადვილი.
ახლა ეს სურათი ნელ-ნელა იცვლება. ჩვენი შეფასებით, 2025 წლის ბოლოდან, უკრაინამ დაიწყო იმ პირობების შექმნა, რომლებიც ომის პოზიციური ხასიათის შეცვლასა და მექანიზებული სამხედრო ტექნიკის კვლავ ეფექტიანად ჩართვას უწყობს ხელს.
2026 წლის მარტში ერთი ძალიან საინტერესო მომენტი იყო. შევნიშნე, რომ დნიპროპეტროვსკის ოლქში უკრაინული მექანიზებული ტექნიკა იმ პოზიციებიდან 19 კილომეტრში მოქმედებდა, რომლებსაც მანამდე რუსულ პოზიციებად ვაფასებდით.
ამ კადრების ნახვისას მაშინვე ერთი კითხვა გამიჩნდა: სად არის რუსული დრონები? რატომ არ ანადგურებენ რუსული დრონები ამ ტანკს? რადგან ასეთი ზომის ტექნიკის ფრონტის ხაზთან ასე ახლოს მიყვანა, 12 თვის წინ, კატეგორიულად შეუძლებელი იყო.
სწორედ ამან მიგვიყვანა ამ კვლევამდე. არსებითად, უკრაინელები ოპერატიული დაგეგმვის კუთხით მნიშვნელოვნად დაიხვეწნენ. ისინი უკეთ ამზადებენ ბრძოლის ველს და დრონების გამოყენებაში ტაქტიკურ უპირატესობას აღწევენ.
ეს ნიშნავს, რომ უკრაინელებს დრონების თავისუფლად გამოყენება შეუძლიათ, მაშინ როდესაც რუსული დრონების შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად არის შესუსტებული. ამასთან, უკრაინელები სხვადასხვა გზას ცდიან, რათა სამხედრო ტექნიკა კვლავ ეფექტიანად დააბრუნონ ბრძოლის ველზე.
სუხოტსკი: თქვენ ანგარიშში აღნიშნავთ, რომ უკრაინაში საბრძოლო მოქმედებები, სავარაუდოდ, ნაკლებად პოზიციურ ხასიათს მიიღებს და უფრო მეტად დაეფუძნება მსგავს ტაქტიკურ მანევრებს. შეგიძლიათ ეს უფრო დეტალურად განმარტოთ?
ბაროსი: რა თქმა უნდა, ეს ჩვენი პროგნოზია და შესაძლოა ვცდებოდეთ კიდეც. რამდენიმე თვეში კვლავ შეგვიძლია ამ თემას დავუბრუნდეთ და შევაფასოთ, რამდენად გამართლდა ეს პროგნოზი.
თუმცა, ომის ბოლო რამდენიმე წელი იმით ხასიათდებოდა, რომ სულ უფრო ფართოვდებოდა ის, რასაც „სიკვდილის ზონას“ ვუწოდებთ. ეს საკმაოდ გავრცელებული სამხედრო ტერმინია. არსებითად, ეს არის სივრცე, სადაც რისკი განსაკუთრებით მაღალია, რადგან ის გაჯერებულია როგორც რუსული, ისე უკრაინული დამრტყმელი დრონებით, რომლებიც მუდმივად ახორციელებენ დაზვერვას და ერთმანეთის ძალებზე იერიშებს.
ამან ბრძოლის ველზე ძალებისა და საშუალებების გაფანტვა გამოიწვია. ასეთ პირობებში მთავარი ამოცანა გადარჩენაა.
გადარჩენა კი, უპირველესად, ნიშნავს, რომ რაც შეიძლება მცირე და ძნელად აღმოსაჩენი სამიზნე იყო, თავი აარიდო დიდი და თვალშისაცემი სამიზნეების გამოყენებას და გაუძლო დრონებზე დაფუძნებულ ამ უკიდურესად აგრესიულ სადაზვერვო და დამრტყმელ სისტემას.
ის, რასაც ახლა ტაქტიკური მანევრების დაბრუნების სახით ვხედავთ, არის უკრაინელების მცდელობა, მნიშვნელოვანი როლი კვლავ მიანიჭონ სამხედრო ტექნიკას — იმ მსხვილ სამიზნეებს, რომელთა გადარჩენა „სიკვდილის ზონის“ პირობებში, ჩვეულებრივ, შეუძლებელია. ამის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ის არის, რომ უკრაინამ შეძლო რუსეთის დრონების შესაძლებლობების მნიშვნელოვნად შეზღუდვა.
2025 წლის ბოლოდან უკრაინა მიზანმიმართულ კამპანიას ახორციელებს რუსული დრონების, მათი გაშვების პოზიციებისა და მართვის პუნქტების გამოსავლენად და გასანადგურებლად.
თუ გაანეიტრალებ ოპერატორებს და გაანადგურებ მართვის პუნქტებს, მოწინააღმდეგეს ფრონტის კონკრეტულ მონაკვეთზე დრონების ეფექტიანად გამოყენების შესაძლებლობასაც ართმევ.
ამასთან, ვხედავთ უკრაინის დარტყმებს რუსეთის ლოგისტიკურ სისტემაზეც. ეს განსაკუთრებით გააქტიურდა 2026 წლის მაისში.
უკრაინა ახორციელებს კამპანიას, რომელიც მიზნად ისახავს რუსეთის ლოგისტიკური სისტემის სისტემურ დასუსტებას — როგორც იმ სატვირთო მანქანების, რომლებიც როსტოვი–მარიუპოლის მაგისტრალზე გადაადგილდებიან, ისე მატარებლების, რადგან რუსეთს სამხედრო ტვირთებს სწორედ სარკინიგზო და საავტომობილო გზებით გადააქვს.
ამის შედეგად რუსული ძალები რესურსებისგან, ფაქტობრივად, თანდათან იცლება. მათი მომარაგება და პირადი შემადგენლობის როტაცია სულ უფრო რთულდება. ამასთან, მნიშვნელოვნად არის დასუსტებული რუსეთის დრონების შესაძლებლობებიც.
ეს უკრაინელებს საშუალებას აძლევს, გონივრულად გამოიყენონ შექმნილი ვითარება და ფრონტის შედარებით მცირე მონაკვეთებზე — დაახლოებით 20-კილომეტრიან ზონებში — დრონების გამოყენებაში უპირატესობას მიაღწიონ. ასეთ მონაკვეთებზე უკრაინელებს შეუძლიათ დრონების ეფექტიანად გამოყენება მაშინ, როდესაც რუსებს ეს შესაძლებლობა მნიშვნელოვნად შეზღუდული აქვთ.
სწორედ ეს აძლევს უკრაინას შესაძლებლობას, სამხედრო ტექნიკა კვლავ აქტიურად დააბრუნოს საბრძოლო მოქმედებებში.
სუხოტსკი: მოდით, თითოეულ საკითხს ცალკე შევეხოთ — მექანიზებულ მანევრს, დრონებსა და ლოგისტიკაზე დარტყმებს. რაც შეეხება მექანიზებულ მანევრს, როდესაც ამბობთ, რომ უკრაინას ამ ტექნიკის გამოყენება წინანდელზე უფრო ფართოდ შეუძლია, კონკრეტულად რა ამოცანების შესრულების შესაძლებლობას ქმნის ეს?
ბაროსი: ეს ტექნიკა ქვეითების ჯავშნიან დაცვასა და ძლიერ საცეცხლე მხარდაჭერას უზრუნველყოფს. უკრაინელები მას კომბინირებული საბრძოლო მოქმედებების ფარგლებში იყენებენ, როდესაც სხვადასხვა ტიპის ძალები და საშუალებები კოორდინირებულად მოქმედებს.
მაგალითად, ჯავშანტრანსპორტიორს ქვეითი სამხედროები მოწინააღმდეგის პოზიციების სიახლოვემდე მიჰყავს. ამის შემდეგ მათ შეუძლიათ შედარებით უსაფრთხოდ გადმოვიდნენ, შეტევაზე გადავიდნენ და დაიკავონ ან გაწმინდონ პოზიცია იმ ზონაში, სადაც ბრძოლა ჯერ კიდევ მიმდინარეობს.
რაც შეეხება უფრო მძიმე ტექნიკას, მაგალითად ტანკებს, მათი დანიშნულებაა რუსული გამაგრებული პოზიციების — ბლინდაჟების, სანგრებისა და საველე გამაგრებული ნაგებობების — განადგურებაა.
ტანკი საცეცხლე პოზიციაზე გადის და მოწინააღმდეგის პოზიციას ანადგურებს, რითაც ქვეითებს საშუალებას აძლევს წინ წაიწიონ, პოზიცია დაიკავონ და საბოლოოდ მოწინააღმდეგისგან სრულად გაწმინდონ.
აღსანიშნავია, რომ წარსულში ასეთი ზომის ტექნიკის გამოყენება პრაქტიკულად შეუძლებელი იყო. მისი დიდი გაბარიტებისა და შედარებით დაბალი სიჩქარის გამო, ის დრონებისთვის განსაკუთრებით ხელსაყრელ სამიზნეს წარმოადგენდა.
ამიტომ, ბრძოლის ველზე ასეთი ტექნიკის დაბრუნება მართლაც მნიშვნელოვანი გარდამტეხი მომენტია.
სუხოტსკი: ცხადია, უკრაინამ დრონების გამოყენებით მნიშვნელოვნად შეცვალა ბრძოლის ველის ხასიათი, თუმცა დრონების ფართო გამოყენება რუსეთმაც დაიწყო. ახლა თქვენ საუბრობთ იმაზე, რომ უკრაინამ დრონების სფეროში უპირატესობა მოიპოვა. შეგიძლიათ უფრო დეტალურად განმარტოთ, როგორ შეძლო ეს?
ბაროსი: ამის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი რუსეთის ელექტრონული ბრძოლის სისტემების განადგურებაა. დრონებისთვის ერთ-ერთ ყველაზე დიდ საფრთხეს სწორედ ელექტრონული ბრძოლის საშუალებები წარმოადგენს, რადგან ისინი ოპერატორებს დრონების დიდ სიღრმეზე მართვის შესაძლებლობას უზღუდავს. უკრაინელებმა რუსეთის ელექტრონული ბრძოლის სისტემების დიდი რაოდენობა გაანადგურეს, რაც მათ დრონებს საშუალებას აძლევს იმ ზონებშიც იმოქმედონ, სადაც რუსეთს მათი მოქმედება არ სურს.
მეორე მნიშვნელოვანი მიმართულება რუსული დრონების გაშვების პოზიციებისა და მათი მართვის პუნქტების გამოვლენა და განადგურებაა. მხოლოდ დრონების ფლობა ჯერ კიდევ არ ნიშნავს, რომ დრონების ეფექტიანი გამოყენების შესაძლებლობა გაქვს. ამისთვის საჭიროა ოპერატორებიც, რომლებიც მათ მართავენ, ბრძანებებს აძლევენ და კონკრეტულ მისიებს ასრულებენ. თუ ამ ოპერატორებს გაანეიტრალებ და მათ საკომუნიკაციო ცენტრებს გაანადგურებ, შეიძლება მსოფლიოში ყველა დრონი გქონდეს, მაგრამ რეალურად მათი ეფექტიანად გამოყენების შესაძლებლობა აღარ დაგრჩება.
უკრაინელებმა აჩვენეს ოპერატიული ხელოვნების უფრო დახვეწილი ფორმა. მათ შეძლეს დროისა და სივრცის ფაქტორების ეფექტიანად გამოყენება, რათა ფრონტის კონკრეტულ მონაკვეთზე რუსეთის დრონებზე დაფუძნებული სადაზვერვო და დამრტყმელი სისტემა, ფაქტობრივად, დააბრმაონ და მწყობრიდან გამოიყვანონ, მაშინ როდესაც იმავე მონაკვეთზე საკუთარ დრონულ შესაძლებლობებს კონცენტრირებულად იყენებენ.
ფაქტობრივად, ასეთ მონაკვეთებზე დრონები უკრაინელებს აქვთ, რუსებს კი — არა.
სუხოტსკი: თქვენი მონაცემებით, ზედიზედ მეორე თვეა, უკრაინა უფრო მეტ ტერიტორიას იბრუნებს, ვიდრე კარგავს. როგორც თქვენ აღნიშნეთ, ეს 2023 წლის შემდეგ პირველად ხდება. რამდენად მნიშვნელოვანია ეს მოვლენა და რამდენად მდგრადია ეს ტენდენცია?
ბაროსი: დიახ, ეს ძალიან მნიშვნელოვანი მოვლენაა. უკრაინაში ომი ჩიხში არ შესულა. ეს კონკურენტული ბრძოლაა. ამასთან, რუსეთის წინსვლის ტემპი მნიშვნელოვნად მცირდება.
ჩვენი შეფასებით, უკრაინამ, ფაქტობრივად, ინოვაციებისა და გამძლეობის ხარჯზე ომში დროებითი უპირატესობა მოიპოვა. ვფიქრობთ, უკრაინის საერთაშორისო პარტნიორებმა ეს შესაძლებლობა უნდა გამოიყენონ, რათა რუსეთს ომის დასრულებასთან დაკავშირებით თავისი მოთხოვნების გადახედვისკენ უბიძგონ. ამ დრომდე მოსკოვს ამ მოთხოვნებზე კომპრომისზე წასვლის მზადყოფნა არ გამოუჩენია.
ამიტომ, ეს მართლაც ძალიან მნიშვნელოვანი ტენდენციაა. თუმცა რამდენად მდგრადია ის? ჩვენი შეფასებით, ეს უპირატესობა დროებითია. ვფიქრობ, ზედმეტად ოპტიმისტური იქნება იმის მტკიცება, რომ უკრაინის უპირატესობა მუდმივად შენარჩუნდება, რადგან ამ ომის ისტორია თავდასხმასა და თავდაცვას შორის მუდმივი დაპირისპირებისა და ინოვაციების ციკლის ისტორიაა.
როგორც წესი, როდესაც ერთ-ერთი მხარე სამხედრო საქმეში რომელიმე მიმართულებით გადამწყვეტ უპირატესობას აღწევს, ის ამ უპირატესობას გარკვეული დროის განმავლობაში იყენებს. თუმცა შემდეგ მეორე მხარე საპასუხო ზომებს ავითარებს, ახდენს ადაპტაციას, პოულობს სუსტ წერტილებს, რომელთა გამოყენებაც შეუძლია, და შედეგად თავდაპირველი უპირატესობა თანდათან სუსტდება.
ამის კარგი მაგალითია 2022 წლის ზაფხულში უკრაინისთვის ამერიკული HIMARS-ის სისტემების გადაცემა. როდესაც უკრაინამ HIMARS-ები პირველად მიიღო, ისინი დიდი ოპერატიული ეფექტით გამოიყენა რუსეთის ლოგისტიკური სისტემისა და მართვა-კონტროლის ინფრასტრუქტურის სიღრმეში დასაზიანებლად, შორ მანძილზე სარაკეტო საარტილერიო დარტყმების მეშვეობით.
თუმცა, დროთა განმავლობაში ამ სისტემების ეფექტიანობა შემცირდა. რუსეთმა შტაბები და მომარაგების ბაზები HIMARS-ის მოქმედების ზონიდან უფრო ღრმად, ზურგში გადაიტანა. ამასთან, რუსებმა ელექტრონული ბრძოლის საშუალებებიც განავითარეს, რომლებიც HIMARS-ის რაკეტების სიზუსტისა და ეფექტიანობის შესამცირებლად გამოიყენება.
ამიტომ, დღეს HIMARS-ები კვლავ მნიშვნელოვანი სისტემებია, ისინი კვლავ აქტიურად გამოიყენება და მოძველებული არ არის. თუმცა, თუ 2022 წელს სამიზნეზე ეფექტიანი დარტყმისთვის ერთი რაკეტაც საკმარისი შეიძლებოდა ყოფილიყო, ახლა იგივე შედეგის მისაღებად, შესაძლოა, ოთხი ან ხუთი რაკეტა გახდეს საჭირო, რადგან მათი ნაწილი ელექტრონული ჩახშობის გამო მიზანს ასცდება.
სუხოტსკი: ამ ომის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ასპექტი შორი მანძილზე, რუსეთის სიღრმეში მდებარე სამიზნეებზე დარტყმები, რომლებიც უკრაინამ ბოლო პერიოდში გაააქტიურა. ვიხილეთ კვამლის სვეტები სანქტ-პეტერბურგის თავზეც, სადაც ვლადიმირ პუტინი ყოველწლიურ ეკონომიკურ ფორუმს მართავს — რაც, რა თქმა უნდა, სიმბოლურიცაა. რამდენად ეფექტიანია ასეთი დარტყმები ომის განვითარების შეცვლის თვალსაზრისით? შესაძლებელია, ამ დარტყმებს გავლენა ჰქონდეს, ომის მიმართ პუტინის მიდგომაზე?
ბაროსი: ვფიქრობ, ეს დარტყმები მნიშვნელოვანია, თუმცა უფრო დამხმარე მიმართულებას წარმოადგენს. არ მგონია, მათ თავისთავად ომის მიმდინარეობის შეცვლა შეეძლოთ, მაგრამ მათი მნიშვნელობა უდავოა. ისინი ამცირებს რუსეთის შესაძლებლობას, ექსპორტზე გაიტანოს საწვავი, რაც რუსეთის ფედერაციის შემოსავლის ერთ-ერთი მთავარი წყაროა.
ამ დარტყმების ნაწილი, ეკონომიკური ობიექტების გარდა, მნიშვნელოვან სამხედრო სამიზნეებსაც მიემართება. მაგალითად, სულ რამდენიმე დღის წინ უკრაინულმა ძალებმა რუსეთის ტერიტორიაზე მოქმედი „ისკანდერის“ გამშვები დანადგარი გაანადგურეს.
უკრაინა ასევე დარტყმებს ახორციელებს რუსეთის იმ ქარხნებზე, რომლებიც სამხედრო ინდუსტრიასა და თავდაცვით-სამრეწველო კომპლექსს ემსახურება. ყოველივე ეს მნიშვნელოვანია, რადგან ეტაპობრივად ასუსტებს რუსეთის შესაძლებლობას, შეინარჩუნოს და გააგრძელოს ომი.
თუმცა ეს დარტყმები გადამწყვეტი არ არის. ვფიქრობ, როგორც პუტინი, ისე კიევი გარკვეულწილად გატაცებულია იმ იდეით, რომ შორი მოქმედების სტრატეგიულმა დაბომბვებმა შეიძლება ომის მიმდინარეობა შეცვალოს.
თუმცა, სამხედრო ისტორიიდან და სამხედრო ლიტერატურიდან ვიცით, რომ სტრატეგიულ დაბომბვას შეუძლია მნიშვნელოვანი გავლენის მოხდენა და ომის დასრულების ხელშეწყობა, მაგრამ ხშირად ის საკმარისი არ არის იმისთვის, რომ ქვეყანას ბრძოლის გაგრძელების პოლიტიკური ნება დაუკარგოს.
სუხოტსკი: და ბოლოს, თუ ფრონტის ხაზზე არსებულ ტენდენციებს გავითვალისწინებთ და მომდევნო სამ თვეში მოვლენების შესაძლო განვითარებას შევაფასებთ, როგორი სურათი შეიძლება გვქონდეს ზაფხულის ბოლოს ან შემოდგომის დასაწყისში?
ბაროსი: ვფიქრობ, ფრონტის გარკვეულ მონაკვეთებზე რუსეთის თავდაცვის ხაზი უფრო მოწყვლადი გახდება. უკრაინის საშუალო სიშორის დარტყმების კამპანია კიდევ უფრო გაძლიერდება და გაფართოვდება. არ ველოდები, რომ მომდევნო სამი თვის განმავლობაში რუსეთი ამ პრობლემის ეფექტიან გადაწყვეტას შეძლებს. ჩემი შეფასებით, ამისთვის მას დაახლოებით ექვსი თვე დასჭირდება.
შესაძლოა ზედმეტად ოპტიმისტურად ვუყურებ მოვლენებს — ამას დრო გვაჩვენებს — თუმცა ვფიქრობ, უკრაინა კიდევ დაიბრუნებს გარკვეულ ტაქტიკურ ტერიტორიებს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ფრონტის ხაზზე ვითარება უკრაინის სასარგებლოდ მცირედით გაუმჯობესდება, თუმცა არ ვსაუბრობ უკრაინის მიერ ფართომასშტაბიანი ტერიტორიული მიღწევების შესახებ.
ასევე ვფიქრობ, რომ რუსეთი სულ უფრო მიუახლოვდება იმ ეტაპს, როდესაც ცოცხალი ძალის შევსების განსხვავებული მეთოდების განხილვა მოუწევს. ამჟამინდელი მოდელი, რომელიც უკრაინაში საბრძოლველად მოხალისეების ფინანსური წახალისებით მოზიდვას ეფუძნება, სულ უფრო ნაკლებ შედეგს იძლევა — და ეს უკვე დიდი ხანია ასეა. დანაკარგების ტემპი ახალწვეულთა მოზიდვის ტემპს აღემატება.
ვფიქრობ, პუტინს მოსახლეობის გარკვეული ჯგუფების სავალდებულო მობილიზაციაზე დაყრდნობა მოუწევს. არ ვგულისხმობ 2022 წლის სექტემბრის მსგავს ნაწილობრივ მობილიზაციას. უფრო მეტად ვგულისხმობ, მაგალითად, რეზერვისტების მობილიზაციას, სამხედრო აკადემიებში ან სამხედრო პროგრამებზე მომზადებული პირების მობილიზაციას, ან სახელმწიფო საწარმოებში დასაქმებული ადამიანების მობილიზაციას.
