„ქართულმა ოცნებამ“ ტრამპის ადმინისტრაცია არასწორად შეაფასა — ყოფილი ამერიკელი დიპლომატები

ბოლო კვირების განმავლობაში, საქართველოს შესახებ კონგრესში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადაიდგა, რაც ქვეყანაში რუსეთისა და ჩინეთის გავლენების, ასევე აშშ-საქართველოს ურთიერთობების მომავლის შესახებ, კაპიტოლიუმის ბორცვზე არსებულ მზარდ შეშფოთებას ასახავს.

8 ივნისს, წარმომადგენელთა პალატამ წინააღმდეგობის გარეშე მიიღო აქტი კავკასიაში ჩინეთის კონტროლის წინააღმდეგობის შესახებ, რომელიც კანონად ქცევის შემთხვევაში, ტრამპის ადმინისტრაციას დაავალდებულებს, შეაფასოს საქართველოში რუსეთისა და ჩინეთის სადაზვერვო საქმიანობა და აშშ-საქართველოს ურთიერთობებისთვის ხუთწლიანი სტრატეგია შეიმუშაოს.

მანამდე, რამდენიმე დღით ადრე, ამერიკელმა კანონმდებლებმა მსგავსი დებულებები შეიტანეს ამერიკის თავდაცვის ავტორიზაციის აქტის პროექტშიც, ცვლილებებს მხარი წარმომადგენელთა პალატის შეიარაღებული ძალების კომიტეტმა დაუჭირა.

კონგრესის ამ ქმედებებს წინ უსწრებდა აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის, მარკო რუბიოს განცხადება საქართველოს შესახებ. 3 ივნისს, წარმომადგენელთა პალატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის სხდომაზე, რუბიომ თქვა, რომ საქართველოს ოფიციალურმა პირებმა შეერთებულ შტატებს ჰკითხეს, რა იქნებოდა საჭირო ორი ქვეყნის ურთიერთობების გაუმჯობესებისთვის. აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის თქმით, ვაშინგტონმა საქართველოს საკუთარი მოლოდინები გააცნო და თბილისისგან პოზიტიური პასუხები დაინახა.

„იმედია, შევძლებთ ამ საფუძველზე ავაშენოთ და შესაძლოა შევცვალოთ არა მხოლოდ აშშ-საქართველოს ურთიერთობის ტრაექტორია, არამედ მათი ქცევაც“, თქვა მარკო რუბიომ.

სახელმწიფო მდივნის განცხადების პასუხად, მეორე დღეს, საქართველოს პრემიერ მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ თქვა, რომ საქართველოს მსგავსი კითხვით ვაშინგტონისთვის არ მიუმართავს.

რას მიანიშნებს ბოლოდროინდელი მოვლენები საქართველოს შესახებ ვაშინგტონში არსებულ შეხედულებებზე და არსებობს თუ არა ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობების გაუმჯობესების რეალური შესაძლებლობა — ეს არის თემები, რომელთა შესახებაც Independence Avenue Media, ყოფილ ამერიკელ დიპლომატებს ესაუბრა.

აი, რა გვითხრეს მათ:

ჯონ ჰერბსტი, აშშ-ის ყოფილი ელჩი უკრაინაში და ატლანტიკური საბჭოს ევრაზიის ცენტრის უფროსი დირექტორი:

„ეს კონგრესში არსებული მზარდი იმედგაცრუების ნიშანია, რაც შეერთებული შტატების მიმართ, თბილისის რეჟიმის არაკეთილგანწყობილ და გარკვეულწილად, მტრულ პოლიტიკას უკავშირდება. მათ, [ამერიკელ კანონმდებლებს], სურთ დარწმუნდნენ, რომ ამას ძალიან ყურადღებით ვაკვირდებით და პრობლემასთან გასამკლავებლად ყველა საჭირო ზომას ვიღებთ. ცხადია, ეს მარცხია ივანიშვილის ძალისხმევისთვის, შეერთებულ შტატებთან ურთიერთობა გააუმჯობესოს მაშინაც კი, როცა მისი პოლიტიკა პირდაპირ ეწინააღმდეგება ამერიკის ინტერესებს.“

ჰერბსტის თქმით, როგორც ჩანს, „ქართული ოცნება“ ტრამპის ადმინისტრაციისგან განსხვავებულ მიდგომას ელოდა.

„ჩვენ ვიცით, რომ პრეზიდენტ ტრამპის ხელახლა არჩევის შემდეგ, ივანიშვილი და მისი ხელქვეითები ეძებდნენ გზებს, როგორ დაემყარებინათ ახალი ურთიერთობა ვაშინგტონთან და იმედოვნებდნენ, რომ ამას შეძლებდნენ. მათ ჰქონდათ მოლოდინი, რომ ამერიკა უგულებელყოფდა საქართველოში მიმდინარე პროცესებს და ფაქტს, რომ ქვეყანა გარკვეულწილად მოსკოვს, ირანსა და ჩინეთს უახლოვდება. რა თქმა უნდა, ისინი შეცდნენ. ავტორიტარულ გზაზე შემდგარი „ქართული ოცნება“ მაინცდამაინც სახარბიელო მდგომარეობაში არ აღმოჩნდა.“

დენიელ ფრიდი, ევროპისა და ევრაზიის საკითხებში აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის ყოფილი თანაშემწე:

„დარწმუნებული ვარ, საქართველოს ხელისუფლება მზად იქნებოდა ტრამპის ადმინისტრაციასთან ეთანამშრომლა ერთგვარი გარიგების საფუძველზე — ჩვენ ქვეყანაში იმას გავაკეთებთ, რაც გვინდა, თქვენ კი ბიზნესშესაძლებლობები გექნებათ. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ — ჩვენ შეგვეძლება საქართველოში ოპოზიციას, დემოკრატიულ სამოქალაქო საზოგადოებას გადავუაროთ, თქვენ კი, თუ ბიზნესშესაძლებლობებს მოგცემთ, ამაზე თვალს დახუჭავთ“. არ ვფიქრობ, რომ ეს არის ტრამპის ადმინისტრაციის მიდგომა.

მესმის, რატომ შეიძლება შიშობდეს საქართველოს სამოქალაქო საზოგადოების ბევრ წარმომადგენელი, რომ სწორედ ასეთი მიდგომა იქნება და მათ კომერციული გარიგებების სანაცვლოდ მიატოვებენ. მაგრამ, ტრამპის ადმინისტრაციის წარმომადგენლებთან ჩემი საუბრებიდან ასეთი შთაბეჭდილება არ მრჩება.“

ფრიდი ფიქრობს, რომ ტრამპის ადმინისტრაცია აცნობიერებს ურთიერთობების აღდგენის სირთულეებს, თუ საქართველო ამჟამინდელ კურსს გააგრძელებს.

„ვგრძნობ, რომ მათ ესმით: ნებისმიერი ამერიკული ადმინისტრაციისთვის, მათ შორის ტრამპის ადმინისტრაციისთვის, რთული იქნება საქართველოს ხელისუფლებასთან ურთიერთობების აღდგენა, თუ საქართველოს ხელისუფლება აღმაშფოთებლად, დიქტატორულად იქცევა.

ეს ბევრად უფრო ადვილი იქნება, თუ საქართველოს მთავრობა საბოლოოდ დაიწყებს რეპრესიული ნაბიჯებიდან უკან დახევას.“

ფრიდი მიიჩნევს, რომ ორ ქვეყანას შორის, ურთიერთობების გაუმჯობესების შესაძლებლობა ჯერ კიდევ არსებობს.

„კონგრესში არის რესპუბლიკელების მნიშვნელოვანი რაოდენობა, რომლებიც დემოკრატიული საქართველოს მხარდამჭერები არიან. ვფიქრობ, ტრამპის ადმინისტრაცია ცდილობს საქართველოს მთავრობასთან ურთიერთობის დამყარებას. ვფიქრობ, საქართველოს მთავრობას აქ ნამდვილად აქვს შესაძლებლობა, მაგრამ თუ მისი მიზანი მხოლოდ დემოკრატიული ოპოზიციისა და სამოქალაქო საზოგადოების შევიწროებაა, ეს არ იმუშავებს. საქართველოს ხელისუფლებას შეიძლება ჰგონია, რომ ტრამპის ხალხი საერთოდ არ მოახდენს მათზე ზეწოლას დემოკრატიისა და რეპრესიების საკითხებთან დაკავშირებით. მაგრამ, დარწმუნებული არ ვარ, რომ ეს მართლაც ასეა.“