იმ ფონზე, როდესაც ევროკავშირმა მოლდოვასთან და უკრაინასთან გაწევრიანების შესახებ მოლაპარაკებების პირველი თავი გახსნა, აშშ-სა და მექსიკაში მოლდოვის ელჩი, ვლადისლავ კულმინსკი მიიჩნევს, რომ არჩევანი, რომლის წინაშეც მისი ქვეყანა დგას, ეგზისტენციალურია.
„ევროკავშირი, დიდწილად, გადარჩენის საკითხია,“ — ამბობს კულმინსკი Independence Avenue Media-სთან ინტერვიუში.
კულმინსკის თქმით, უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანმა შეჭრამ, მოლდოვაში საზოგადოებრივი აზრი შეცვალა და ქვეყნის სტრატეგიულ მიმართულებასთან დაკავშირებით, ათწლეულების განმავლობაში არსებული გაურკვევლობა დაასრულა.
„რუსეთს მოაქვს ომი, სიკვდილი და ნგრევა. ეს არის სიმართლე“, ამბობს ის.
კულმინსკი აღნიშნავს, რომ უკრაინის წინააღმდეგობამ არა მხოლოდ მისი სუვერენიტეტი დაიცვა, არამედ მოლდოვას რუსეთის ორბიტაზე ხელახლა დაბრუნებაც ააცილა თავიდან.
„უკრაინა რომ არა — უკრაინას რომ წინააღმდეგობა არ გაეწია და მტკიცედ არ დამდგარიყო, უზარმაზარი მსხვერპლის ფასად — მოლდოვა უბრალოდ აღარ იარსებებდა“, ამბობს ის.
ამ ვრცელ ინტერვიუში კულმინსკი განიხილავს მოლდოვის გზას ევროკავშირის წევრობისკენ, რუსეთის გავლენის ოპერაციებს, დნესტრისპირეთის მომავალ რეინტეგრაციას, ტრამპის ადმინისტრაციასთან ურთიერთობებსა და ფართო გეოპოლიტიკურ ტრანსფორმაციას, რომელიც მთელ რეგიონში მიმდინარეობს.
იგი მიიჩნევს, რომ უკრაინაში რუსეთის შეჭრა, შესაძლოა, საბოლოოდ გახდეს ისტორიული გარდატეხის წერტილი მთელი რეგიონისთვის.
„ის, რაც რუსეთმა ამ ომში ჩაიდინა, გამოიწვევს იმას, რომ მრავალი თაობის, თუ არა ასობით წლის განმავლობაში, ის მიმზიდველი აღარავისთვის იქნება“, ამბობს ელჩი.
ინტერვიუ ჩაწერილია 2026 წლის 12 ივნისს, რედაქტირებულია სიცხადისა და ლაკონურობისთვის.
მარია ულიანოვსკა, Independence Avenue Media: თითქმის ორწლიანი მოლოდინის შემდეგ, უკრაინა და მოლდოვა ევროკავშირთან მოლაპარაკებების პირველ კლასტერს ხსნიან. რამდენად დიდი ეტაპია ეს მოლდოვისთვის?
ვლადისლავ კულმინსკი, მოლდოვის ელჩი აშშ-სა და მექსიკაში: მოლდოვის რესპუბლიკისთვის ევროკავშირი ეკონომიკური განვითარების საკითხია — ქვეყნისთვის მიმზიდველი სოციალური პროექტის ქონის შესაძლებლობა. მოლდოვამ წარმატებით დაასრულა ტრანზიცია პოსტსაბჭოთა სახელმწიფოდან საზოგადოებამდე, რომელსაც აქვს თავისუფალი არჩევნები, თავისუფალი მედია და რომელიც აფასებს თავის თავისუფლებასა და დამოუკიდებლობას — ის თანამედროვე დასავლურ ქვეყნად ჩამოყალიბების გზაზეა.
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, რუსეთს არა მხოლოდ არ გააჩნდა განვითარების ან ეკონომიკის რაიმე მიმზიდველი მოდელი, რომლის შეთავაზებაც ყოფილი საბჭოთა ქვეყნებისთვის შეეძლო, არამედ იმან, რაც მან უკრაინაში ჩაიდინა — სრულმასშტაბიანი აგრესიული ომის გაჩაღებით — ნათლად აჩვენა, თუ რას წარმოადგენს დღევანდელი რუსეთი. ის აგრესორი სახელმწიფოა. ის არის ქვეყანა, რომელიც ცდილობს უკრაინის დანაწევრებას.
ასე რომ, მოლდოვის რესპუბლიკისთვის ევროკავშირი არის ეკონომიკური და სოციალური განვითარების მოდელი. თუმცა, რაც კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, ეს არის უსაფრთხოების საკითხიც. დღევანდელი საერთაშორისო გარემო აღარ არის წესებზე დაფუძნებული სისტემა. ის სულ უფრო მეტად ხდება ძალთა ბალანსის სისტემა, სადაც დიდი სახელმწიფოები გავლენის სფეროებისთვის იბრძვიან. ასეთ გარემოში გადარჩენა იქცა ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად ისეთი ქვეყნებისთვის, როგორიცაა მოლდოვა და უკრაინა.
ევროკავშირი, დიდწილად, გადარჩენის საკითხია და საშუალება, რომ რუსეთის მხრიდან თავდასხმა ბევრად უფრო გართულდეს. ევროკავშირის ხელშეკრულებები შეიცავს დებულებებს, რომლებიც დაკავშირებულია წევრებს შორის კოლექტიურ უსაფრთხოებასთან. ეს მნიშვნელოვანია დღეს და შესაძლოა კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი გახდეს მომავალში.
ევროკავშირი არის ის, რაც შეინარჩუნებს მოლდოვის სახელმწიფოებრიობას. ეს დაგვეხმარება შევინარჩუნოთ საკუთარი თავი, როგორც ქვეყანამ და საბოლოოდ დავტოვოთ უკან რუსეთის გავლენის სფეროს კუთვნილების ყოველგვარი ნიშანწყალი.
ჩვენ ძალიან ნათლად ვხედავთ, რას აკეთებს დღეს რუსეთი უკრაინაში. ვხედავთ, რას აკეთებს ის დონბასსა და ოკუპირებულ ტერიტორიებზე და რა სახის პოლიტიკას ატარებს იქ. ჩვენ კარგად გვესმის, რომ თუ რუსეთის გავლენის სფეროში აღმოჩნდები, სწორედ ეს გელის. არავის სურს, რომ ეს მოხდეს.
ასე რომ, დიახ, ევროკავშირი ძალიან მნიშვნელოვანი მიზანია მოლდოვის რესპუბლიკისთვის. ჩვენ სწრაფად მივიწევთ წინ ამ გზაზე. და ეს ეხება სამ რამეს: ეკონომიკურ განვითარებას, სოციალურ განვითარებას და უსაფრთხოებას.
ულიანოვსკა: პრეზიდენტ მაია სანდუს ცოტა ხნის წინ ერთ-ერთ პოდკასტში ჰკითხეს, მისცემდა თუ არა ხმას რუმინეთთან გაერთიანებას, მოლდოვაში ასეთი რეფერენდუმი რომ ჩატარებულიყო. მან თქვა, რომ ხმას „დიახ“-ს მისცემდა. ხედავთ ამას მოლდოვის მომავალში?
კულმინსკი: მოლდოვის პოლიტიკაა ევროკავშირში გაწევრიანება და მისი წევრობა. ეს არის ის, რაზეც მოლდოვის მრავალფეროვანი საზოგადოება შეთანხმდა და ეს არის პოლიტიკა, რომელსაც ჩვენ ვატარებთ.
პრეზიდენტმა სანდუმ უზარმაზარი როლი ითამაშა მოლდოვის თანამედროვე ისტორიაში, რადგან ის იყო პრეზიდენტი, რომელმაც ძალიან მკაფიოდ თქვა: „ჩვენ აღარ ვაპირებთ ამ გეოპოლიტიკური თამაშების თამაშს. ჩვენ აღარ შევეცდებით ბალანსირებას რუსეთს, ევროკავშირსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის“. ეს ეპოქა დასრულდა. ჩვენი პოლიტიკა ევროკავშირში ინტეგრაციაა. ჩვენ გვინდა რუსეთის გავლენის სფეროდან გამოსვლა და მან ეს პოლიტიკა დიდი რწმენითა და მონდომებით გაატარა.
ის, არსებითად, მოლდოვის რესპუბლიკის პირველი ლიდერი იყო, ვინც ეს გააკეთა. წარსულში — ისევე როგორც უკრაინა, 2014 წელს ყირიმის ანექსიამდე — მოლდოვა ორ სკამზე ჯდომას ცდილობდა. ჩვენ გვჯეროდა, რომ შეგვეძლო დავრჩენილიყავით რუხ ზონაში და როგორღაც სარგებელი მიგვეღო როგორც აღმოსავლეთთან, ისე დასავლეთთან კარგი ურთიერთობების შენარჩუნებით. ეს, რა თქმა უნდა, თავიდანვე მცდარი პოლიტიკა იყო.
ბალტიის ქვეყნებმა სხვა მიდგომა აირჩიეს. მათ თქვეს: „ჩვენ ვაპირებთ ევროკავშირსა და ნატოში გაწევრიანებას. შემდეგ, ამ ინსტიტუტების შიგნიდან დავინახავთ, რა მოხდება. ვნახავთ, წარმატებით დასრულდება თუ არა რუსეთის დემოკრატიად გადაქცევის ექსპერიმენტი“. რა თქმა უნდა, ის არ დასრულდა წარმატებით, რაც თავიდანვე საკმაოდ ნათელი იყო.
მე ამას ვუწოდებდი დიდ პარადიგმულ ცვლილებას იმაში, თუ როგორ ფიქრობს მოლდოვა საკუთარ თავზე და როგორ იცავს თავის ეროვნულ ინტერესებს.
ჩვენი ეროვნული ინტერესია უზრუნველვყოთ, რომ ამ გეოპოლიტიკური გადანაწილების პროცესში — რაც დღეს ხდება — მოლდოვა კვლავ რუსეთის გავლენის სფეროში არ აღმოჩნდეს. ჩვენ მივდივართ სამყაროსკენ, რომელიც სულ უფრო მეტად განისაზღვრება გავლენის სფეროებითა და ძალთა ბალანსით, ვიდრე წესებზე დაფუძნებული საერთაშორისო სისტემით, სადაც ერთი ზესახელმწიფო დომინირებს.
არავითარ შემთხვევაში მოლდოვის რესპუბლიკა არ აპირებს რუსეთის გავლენის სფეროში დაბრუნებას. ჩვენ ვიყავით იქ. უკან დაბრუნება არ გვინდა. ჩვენ ძალიან ნათლად ვხედავთ, რა ხდება დღეს უკრაინაში. ომის დაწყების შემდეგ წელიწადნახევარი უკრაინაში ვმუშაობდი, ამიტომ ეს საკუთარი თვალით ვნახე. ვფიქრობ, ამ გამოცდილებამ ძირეულად შეცვალა აღქმა მოლდოვაში. მან შეცვალა ის, თუ როგორ ესმით ადამიანებს, რას აკეთებს რუსეთი.
რუსეთს არ მოაქვს განვითარების პროექტი. ის არ სთავაზობს საზოგადოებას მიმზიდველ მოდელს. რუსეთს მოაქვს ომი, სიკვდილი და ნგრევა. ეს არის სიმართლე.
ვფიქრობ, მოლდოვაში სულ უფრო მეტ ადამიანს ესმის ეს და ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ეს საზოგადოებრივი კონსენსუსი შეიცვალოს. არ მგონია, ოდესმე დადგეს მომენტი, როდესაც მოლდოვა უკან მიბრუნდება.
ულიანოვსკა: როგორ შეიცვალა მოლდოვაში რუსეთის მიმართ დამოკიდებულება, უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ? [ავტონომიური] გაგაუზიისა და [სეპარატისტული] დნესტრისპირეთის არსებობის გათვალისწინებით, მოლდოვა ნაწილობრივ უკრაინის მსგავსი გამოწვევების წინაშე აღმოჩნდა. როგორ მოხდა ეს ცვლილება?
კულმინსკი: ეს ცვლილება მოხდა საზოგადოებრივი აღქმის დონეზე. სულ უფრო მეტ ადამიანს ესმის, რომ რუსეთი საფრთხეა.
მაგალითად, ჩვენი უდიდესი ეთნიკური საზოგადოება, მოლდოველებისა და რუმინელების შემდეგ, უკრაინული საზოგადოებაა. ტრადიციულად, ის ქვეყანაში ერთ-ერთი ყველაზე პრორუსული საზოგადოება იყო. ეს აღქმები იცვლება. ადამიანებს ესმით, რომ რუსეთი არ მოიტანს უკეთ მომუშავე ეკონომიკას. ის არ შემოგვთავაზებს განვითარების პერსპექტივებს. მას ქვეყნისთვის კარგი არაფერი მოაქვს.
ადამიანები ხედავენ, რა ხდება უკრაინაში. ჩვენს საზღვარზე ომია. უკრაინის ყველაზე გრძელი საზღვარი რუსეთთანაა, ხოლო სიგრძით მეორე — მოლდოვის რესპუბლიკასთან, დაახლოებით 1200 კილომეტრი. ეს არ არის პოლონეთი, არც ბელარუსი, ეს მოლდოვაა. ასე რომ, ჩვენ მუდმივად ვხედავთ, ვგრძნობთ და გვესმის ამ ომის შედეგები.
და ეს არ შეიძლება აღიწეროს სხვაგვარად, თუ არა რუსეთის ფედერაციის აგრესიული ომი უკრაინის წინააღმდეგ — სრულიად პროვოკაციის გარეშე და უმიზეზოდ დაწყებული. მოლდოველებს ეს ესმით.
ასევე არ ვფიქრობ, რომ გაგაუზიაში ან დნესტრისპირეთის რეგიონში ვინმეს სურდეს, რუსეთის ფედერაციამ ისინი გამოიყენოს საბაბად ომის უკრაინიდან მოლდოვის რესპუბლიკაში გადმოსატანად. სრულიად გიჟი უნდა იყო, რომ ეს გინდოდეს, მიუხედავად შენი პოლიტიკური განწყობებისა.
2014 წლიდან 2022 წლამდე, არ ვფიქრობ, რომ ბევრ ადამიანს სრულად ესმოდა, რა ხდებოდა. არსებობდა რწმენა, რომ ყირიმის უკანონო ანექსიის შემდეგ რუსეთი გაჩერდებოდა და სიტუაცია უფრო მეტად არ გამწვავდებოდა. ეს იყო ზოგადი განწყობა ჩემს ქვეყანაში.
2022 წლის შემდეგ, იმის სრული მასშტაბის იგნორირება, რასაც რუსეთის ფედერაცია აკეთებს, შეუძლებელი გახდა.
უფრო მეტიც, მოლდოვა თავადაც იყო რუსეთის აგრესიის სამიზნე 2022 წელს. რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ყოფნა შავი ზღვის სანაპიროზე ოდესასთან და გეგმები უკრაინის ბუჯაკის რეგიონთან დაკავშირებით, უფრო ფართო სტრატეგიის ნაწილი იყო. საიდუმლო არ არის, რომ ფართომასშტაბიანი შეჭრის პირველ კვირებში რუსეთი აპირებდა ამ რეგიონის გავლით წინსვლას, დნესტრისპირეთთან დაკავშირებას და მოლდოვის, ფაქტობრივად, სატელიტ სახელმწიფოდ გადაქცევას, თავისი გავლენის სფეროში.
ვერანაირი პროპაგანდა თუ ტვინის გამორეცხვა ვერ შეცვლის ადამიანების მიერ ამ რეალობის გააზრებას. ფაქტები ისაა, რაც არის.
და თუ მკითხავთ, ჩვენი რეგიონის პერსპექტივიდან, უკრაინაში რუსეთის ფართომასშტაბიანი შეჭრა, ალბათ, ყველაზე დიდი შეცდომა იყო, რაც კი რუსეთს თავის მთელ ისტორიაში დაუშვია. ვფიქრობ, საგარეო პოლიტიკის ბევრი ანალიტიკოსი დაეთანხმება ამ შეფასებას.
სწორედ აქ დასრულდება რუსეთის იმპერია. ეს უკრაინის წინააღმდეგობის გაწევის უნარის წყალობითაა, იმის წყალობით, რომ უკრაინელები ღრმად დამოუკიდებლად მოაზროვნე ხალხია, რომლებსაც არ უყვართ, როცა ეუბნებიან, რა გააკეთონ.
ულიანოვსკა: უკვე 30 წელზე მეტია, მოლდოვა საკუთარ ტერიტორიაზე რუსეთის სამხედრო ძალების ყოფნის პირობებში ცხოვრობს. ამ რეალობაში მთელი თაობა გაიზარდა, ალტერნატივის ცოდნის გარეშე. ამავდროულად, მოლდოვამ წარადგინა დნესტრისპირეთის რეინტეგრაციის ახალი სტრატეგია. შეგიძლიათ გაგვიზიაროთ თქვენი ხედვა, როგორ შეიძლება ამის მიღწევა?
კულმინსკი: უპირველეს ყოვლისა, გეოპოლიტიკური იღბალია, რომ რუსეთთან საერთო საზღვარი არ გვაქვს. ეს მნიშვნელოვანია. ეს პირველია.
მეორე: არაფერი შეცვლილა დნესტრისპირეთის კონფლიქტისადმი ჩვენს მიდგომაში — მოგვარება მხოლოდ მშვიდობიანი პოლიტიკური გზებითა და მოლაპარაკებებით შეიძლება მოხდეს.
და მესამე: ამ მშვიდობიანი პოლიტიკური მოლაპარაკებებისთვის, რუსული ძალების გაყვანა მნიშვნელოვანი წინაპირობაა. ეს არის ერთადერთი გზა, რომლითაც მოლდოვა გაუმკლავდება ამ სიტუაციას და საბოლოოდ გადაჭრის კონფლიქტს.
ჩვენ გვსურს ვიყოთ მშვიდობისა და სტაბილურობის ფაქტორი რეგიონში. ჩვენ არ გვინდა რაიმე სახის ესკალაცია. ჩვენ არ გვინდა კიდევ ერთი ცხელი წერტილი უკრაინის ზურგს უკან. სწორედ ამიტომ, ჩვენ კვლავაც ძალიან პასუხისმგებლიანად ვიმოქმედებთ.
ეს არის ის სამი პრინციპი, რომელთაც თანამიმდევრულად მივყვებოდით და რომელთა დაცვასაც მომავალშიც გავაგრძელებთ.
ულიანოვსკა: მოლდოვა და უკრაინა ახლა ერთმანეთთან არიან დაკავშირებულნი ევროკავშირისკენ მიმავალ გზაზე. ზოგიერთი ევროპული შეფასებით, მოლდოვა რეფორმების პროცესს მნიშვნელოვნად სწრაფად გადის, ვიდრე უკრაინა. ასევე არსებობდა შეშფოთება, რომ უკრაინის მიმართ უნგრეთის პრეტენზიებმა, გაწევრიანების მოლაპარაკებები, შესაძლოა, ორივე ქვეყნისთვის შეაფერხოს. რას ფიქრობთ ამ პროცესში მოლდოვის უკრაინასთან დაკავშირებაზე? ამ პროცესში ამ ორი ქვეყნის განცალკევებისა და მათი ცალ-ცალკე გზებზე დაყენების შესახებ დისკუსიებიც კი იყო. როგორია თქვენი შეფასება?
კულმინსკი: უკრაინამ დაიცვა მოლდოვა და ჩვენ ეს გვესმის.
ჩვენ გვესმის, უკრაინა რომ არა — უკრაინას რომ წინააღმდეგობა არ გაეწია და მტკიცედ არ დამდგარიყო, უზარმაზარი მსხვერპლის ფასად — მოლდოვა უბრალოდ აღარ იარსებებდა. ვფიქრობ, ეს არის ის, რაც მოლდოვას მრავალი თაობის განმავლობაში ემახსოვრება.
ჩვენ ერთად მივდივართ ევროკავშირისკენ და ვფიქრობ, ასეც უნდა იყოს. ჩემი ინფორმაციით, არსებობს ძალიან კარგი პერსპექტივა, რომ გაწევრიანების მოლაპარაკებები საკმაოდ მალე გაიხსნას.
და სხვათა შორის, ჩვენ ასევე ძალიან მჭიდროდ ვთანამშრომლობთ ამერიკის შეერთებულ შტატებთან რუსეთის შეკავების მიმართულებით. ჩვენ ძალიან კარგი ურთიერთობა გვაქვს ამ ადმინისტრაციასთან არაერთ ფრონტზე, რათა დავეხმაროთ იმის უზრუნველყოფას, რომ უკრაინაში ომი დასრულდეს ისეთი პირობებით, რომლებიც გრძელვადიან მშვიდობას მოიტანს, ნაცვლად იმისა, რომ რუსეთს მიეცეს საშუალება ომი სხვა ქვეყანაში გადაიტანოს.
ამერიკის შეერთებული შტატები ძალიან დაგვეხმარა რუსეთის შეკავებაში, რათა მას თავისი აგრესია უკრაინის ფარგლებს გარეთ არ გაეფართოებინა.
ულიანოვსკა: როგორი თანამშრომლობა გაქვთ აშშ-ის ამჟამინდელ ადმინისტრაციასთან? რა ძალისხმევა დაინახეთ იმისთვის, რომ მოლდოვას თავიდან აეცილებინა ომში პირდაპირი ჩართვა და რუსეთის შეკავება მომხდარიყო?
კულმინსკი: გასული წლის ნოემბერში მოლდოვის რესპუბლიკაში არჩევნები გვქონდა და ეს იყო, ალბათ, ერთ-ერთი ყველაზე ნათელი მაგალითი იმისა, თუ როგორ წავიდა რუსეთი ვა-ბანკზე — ისევე, როგორც მან ეს სომხეთში გააკეთა — რათა შეეცვალა მთავრობა და მოლდოვაში პრორუსული ხელმძღვანელობა დაესვა.
მიზანი იყო ისეთი მთავრობის შექმნა, რომელიც საფრთხე გახდებოდა უკრაინის ზურგს უკან, განსაკუთრებით, ოდესისა და ვინიცის რეგიონების მახლობლად.
ამერიკის შეერთებულ შტატებს კარგად ესმოდა, რა ხდებოდა. მას ესმოდა რუსეთის მიზნები და პოლიტიკა. მოლდოვის დამოუკიდებლობის პირველივე დღეებიდან, აშშ-ს როლი გადამწყვეტი იყო ჩვენი, როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფოს გადარჩენისთვის.
ის ასევე ძალიან დაგვეხმარა იმის უზრუნველყოფაში, რომ ჩვენი არჩევნები თავისუფალი და სამართლიანი დარჩენილიყო, რუსეთის ფედერაციის მხრიდან უპრეცედენტო ჩარევის მიუხედავად. ჩვენ ვნახეთ უკანონო დაფინანსება, პოლიტიკური მანიპულაციები, პროპაგანდა, დეზინფორმაცია — ეს იყო მასშტაბური ოპერაცია. მსგავსი ტაქტიკა ვნახეთ სომხეთშიც.
თქვენ ასევე შეგიძლიათ დაინახოთ როლი, რომელიც აშშ-მა ითამაშა სომხეთ-აზერბაიჯანის სამშვიდობო პროცესში. ეს მნიშვნელოვან ცვლილებას წარმოადგენს, რადგან აშშ გულწრფელადაა დაინტერესებული რეგიონში მშვიდობითა და სტაბილურობით მაშინ, როცა რუსეთი, ჩვეულებრივ, კონფლიქტის მხარეს ირჩევს.
უკრაინის, რუმინეთის, ევროკავშირისა თუ ამერიკის შეერთებული შტატების ინტერესებში არ შედის რუსეთისთვის იმის უფლების მიცემა, რომ მოლდოვა რეგიონში შემდგომი ოპერაციების პლატფორმად აქციოს. ეს არავის სურს. მოლდოვა რუმინეთსა და უკრაინას შორის, უშუალოდ ევროკავშირის საზღვარზე მდებარეობს.
სტრატეგიულად, ეს იქნებოდა იდეალური პოზიცია რუსეთისთვის გავლენის პროეცირებისა და ოპერაციების რამდენიმე მიმართულებით დასაწყებად. ეს არის უსაფრთხოების ძალიან ელემენტარული გათვლა და ეს ჩვენს პარტნიორებს კარგად ესმით.
აქედან გამომდინარე, ჩვენი ურთიერთობა ამერიკის შეერთებულ შტატებთან ეფუძნება ორმხრივი ინტერესების მკაფიო გაგებას. არსებობს ძალიან კარგი მიზეზები იმისთვის, რომ აშშ-მა განაგრძოს თანამშრომლობა მოლდოვასთან, ისევე როგორც ამას ჩვენი დამოუკიდებლობის პირველივე დღეებიდან აკეთებდა.
ულიანოვსკა: პოლიტიკის — „ამერიკა უპირველეს ყოვლისა“ (America First) — გათვალისწინებით, როგორ არწმუნებთ ამერიკის შეერთებულ შტატებს, რომ მოლდოვა მნიშვნელოვანია?
კულმინსკი: უპირველეს ყოვლისა, საერთო ფასეულობების მეშვეობით. ისეთი ფასეულობები, როგორიცაა ოჯახი, რელიგია და საზოგადოება, არც ისე განსხვავდება მოლდოვასა და აშშ-ში.
მაგრამ, მეორე მხრივ, ჩვენ ასევე ვსაუბრობთ ინტერესებზე. სულ რაღაც ხუთ წელიწადში მოლდოვამ რუსულ გაზსა და ელექტროენერგიაზე დამოკიდებულება 100%-დან ნულამდე შეამცირა. ჩვენ ახლა ძალიან ბევრს ვმუშაობთ მოლდოვის რესპუბლიკაში ამერიკული ბიზნესისა და ინვესტიციების მოსაზიდად, მათ შორის უკრაინის მომავალ აღდგენასთან დაკავშირებული შესაძლებლობების კუთხით.
იქნება დიდი მოთხოვნა ელექტროენერგიაზე, ლოგისტიკასა და მომარაგების ჯაჭვებზე, და მოლდოვა იდეალურ პოზიციაშია იმისათვის, რომ თავისი წვლილი შეიტანოს. ასე რომ, ჩვენ შემოგვაქვს ამერიკული ბიზნესი და ამერიკული ინტერესები მოლდოვაში და ვთანამშრომლობთ აშშ-სთან საკითხთა ფართო სპექტრზე.
და კიდევ, როგორც ადრე აღვნიშნე, საგარეო პოლიტიკის პროფესიონალებს ესმით, რომ მოლდოვის რუსეთის ხელში ჩავარდნის აღკვეთა ყველას ინტერესებში შედის.
ეს შედის რეგიონული სტაბილურობის ინტერესებში და ეს შედის ამერიკის შეერთებული შტატების ინტერესებში. არავის სურს ამ ომის გავრცელება. ყველას სურს, რომ ის რაც შეიძლება მალე დასრულდეს.
ულიანოვსკა: პატარა ქვეყნები, როგორიცაა მოლდოვა და სომხეთი — და ისეთი სახელმწიფოებიც კი, როგორიცაა უნგრეთი — დემოკრატიულ არჩევანს აკეთებენ, რათა პოსტსაბჭოთა გავლენის სფეროს დაშორდნენ. როგორ ფიქრობთ, საბოლოო გარდატეხის მომსწრენი ვართ? იმ მომენტის, როდესაც წარსულთან ბოლო ძაფებიც საბოლოოდ წყდება?
კულმინსკი: ვერ აიძულებ ხალხს ან ქვეყანას, იყოს შენი გავლენის სფეროს ნაწილი, თუ მათ ეს არ სურთ. შეხედეთ საბჭოთა პერიოდს. იყო 1953 წლის აჯანყებები აღმოსავლეთ გერმანიაში. იყო უნგრეთი 1956 წელს, რომელიც აჯანყდა საბჭოთა მმართველობის წინააღმდეგ და სასტიკად იქნა ჩახშობილი. იყო ჩეხოსლოვაკია 1968 წელს, ვარშავის პაქტის წევრი და საბჭოთა გავლენის სფეროს ნაწილი, თუმცა ქვეყანა, რომელსაც არ სურდა იქ ყოფნა, რადგან ის საკუთარ თავს სხვა ცივილიზაციასთან და სხვა ცივილიზაციურ მოდელთან აიგივებდა. პოლონეთში საბჭოთა ჯარები რამდენჯერმე კინაღამ შეიჭრა. შეგვიძლია უამრავი მაგალითი მოვიყვანოთ ისტორიიდან.
ვფიქრობ, მართალი ხართ, როდესაც საუბრობთ ზღვრის გადალახვაზე — რუბიკონის გადაკვეთაზე.
იმის ისტორიული მნიშვნელობა, რაც რუსეთმა ამ ომში ჩაიდინა, არის ის, რომ მრავალი თაობის, თუ არა ასობით წლის განმავლობაში, ის აღარ იქნება მიმზიდველი პოსტსაბჭოთა ქვეყნებისთვის. ის, რაც მან უკრაინაში ჩაიდინა, საუკუნეების განმავლობაში დატოვებს კვალს. ის უბრალოდ აღარ არის მიმზიდველი.
ის, რაც მან უკრაინაში გააკეთა — და ვფიქრობ, ომის დასრულების შემდეგ კიდევ ბევრ რამეს ვნახავთ — აიძულებს თითოეულ პოსტსაბჭოთა ქვეყანას, გაქცევა მოინდომოს, რადგან არ გინდა იყო ამ ყველაფრის ნაწილი.
უკრაინა და მოლდოვა ამის ნათელი მაგალითებია. ვფიქრობ, რომელიმე ამ ქვეყანაში, ძალიან ცოტა ადამიანი თუ დაუჭერს მხარს კვლავ პრორუსულ პოლიტიკას.
აი, სად ვართ დღეს. ჩვენ გვაქვს საზოგადოებრივი კონსენსუსი იმის შესახებ, რომ რუსეთი საფრთხეა და რომ ყველაფერი უნდა გაკეთდეს იმისათვის, რომ თავიდან ავიცილოთ მოლდოვის კვლავ რუსეთის გავლენის სფეროში ჩავარდნა. ვფიქრობ, მსგავს პროცესებს ბევრ სხვა ქვეყანაშიც ვიხილავთ.
ვერიდები ამას ნაციონალიზმი ვუწოდო, რადგან ამ სიტყვას გარკვეული ნეგატიური ელფერი დაჰკრავს. ეს უფრო მეტად არის იდენტობის განცდა და საკუთარი მომავლის დამოუკიდებლად განსაზღვრის სურვილი.
სწორედ ეს არის უკრაინა. უკრაინელები ძალიან დამოუკიდებლად მოაზროვნე ხალხია. უკრაინელებისთვის იდეების თავს მოხვევა უკიდურესად რთულია, თუ მათ ეს არ სურთ. და ეს კარგია.
როგორც კი ადამიანები თავისუფალნი იქნებიან გადაწყვიტონ, როგორი მომავალი სურთ საკუთარი თავისთვის, რუსეთი ვეღარ შეძლებს მათზე თავისი ნების თავს მოხვევას. ეს არის პროცესი, რომლის მომსწრენიც ვართ. მჯერა, რომ ის კვლავაც მოიკრებს ძალას და საბოლოოდ თავის ლოგიკურ დასასრულამდე მივა.
