ჯორჯ ბუშ უმცროსის ადმინისტრაციის სახელმწიფო მდივნის ყოფილი თანაშემწე დევიდ კრამერი მიიჩნევს, რომ რუსეთის მიერ, უკრაინის წინააღმდეგ მიმდინარე ომის დასრულების ძალისხმევაში, აშშ-ის როლი „შედარებით ნაკლებ რელევანტური გახდა“.
„ცნობილი ფრაზის თანახმად, უკრაინელებს სათამაშო კარტი არ ჰქონდათ. უკრაინელებს აქვთ სათამაშო კარტი. ჩვენ კი, შესაძლოა, ამ ვითარებაში საკუთარი კარტები გავანიავეთ“, ამბობს Independence Avenue Media-სთან საუბრისას დევიდ კრამერი, ჯორჯ ბუშ უმცროსის ინსტიტუტის აღმასრულებელი დირექტორი.
კრამერის თქმით, მას შემდეგ, რაც ტრამპის ადმინისტრაციამ უკრაინის პირდაპირი სამხედრო მხარდაჭერა ფაქტობრივად შეწყვიტა, კიევმა ადაპტაცია შეძლო: გააღრმავა თანამშრომლობა ევროპელ მოკავშირეებთან და ახალი პარტნიორობა ჩამოაყალიბა სპარსეთის ყურის ქვეყნებთან.
ამავდროულად, სანამ უკრაინული ძალები ფრონტის ხაზზე რუსეთის წინსვლას მეტწილად აკავებენ, პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ აშშ-ის სამშვიდობო მცდელობების მიმართ კრიტიკა გაამწვავა.
კრამერი მიიჩნევს, რომ რუსეთს სამშვიდობო მოლაპარაკებები არასოდეს სურდა. მისი თქმით, ცნობები იმის შესახებ, რომ კრემლი ირანს ამერიკული სამიზნეების განადგურებაში ეხმარება, კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ რუსეთი „ეგზისტენციალურ საფრთხედ“ რჩება. იგი ასევე აფრთხილებს დასავლეთს, რომ აშშ-ის მხრიდან უსაფრთხოების მყარი გარანტიების გარეშე, მოსკოვის შემდეგი სამიზნე, შესაძლოა, ბალტიისპირეთის ქვეყნები გახდეს. ასევე, საქართველო ან მოლდოვა.
„ვფიქრობ, პუტინის ყველაზე მეტად იმის ჩვენება სურს, რომ ნატო მხოლოდ ქაღალდის ვეფხვია“, აღნიშნავს კრამერი.
ინტერვიუ ჩაწერილია 23 აპრილს, რედაქტირებულია სიცხადისა და ლაკონურობისთვის.
კირილ სუხოტსკი, INDEPENDENCE AVENUE MEDIA: მიმდინარე წლის თებერვალში, უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის მეოთხე წლისთავზე, თქვენ გამოაქვეყნეთ სტატია სათაურით „უკრაინას კვლავ შეუძლია გამარჯვება“. ოთხი დღის შემდეგ ირანში ომი დაიწყო. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ აღიარა, რომ ამან ყურადღება რუსული აგრესიიდან გადაიტანა. თქვენი აზრით, რამდენად გაურთულა ირანის კონფლიქტმა მდგომარეობა უკრაინას და კვლავ ფიქრობთ, რომ უკრაინას გამარჯვება შეუძლია?
დევიდ კრამერი, აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის ყოფილი თანაშემწე: ვფიქრობ, უკრაინას კვლავ შეუძლია გამარჯვება. ბოლო თვეებში ვხედავთ ნიშნებს, რომ უკრაინამ უფრო მეტი ტერიტორიის დაბრუნება შეძლო, ვიდრე რუსეთმა მიიტაცა. ბოლო წელიწადნახევრის განმავლობაში, რუსეთს მინიმალური ტერიტორიული მიღწევები ჰქონდა და ეს ოკუპანტს რუსი ჯარისკაცების სიცოცხლის უდიდესი მსხვერპლის ფასად უჯდება. უკრაინელებმა კი შეძლეს რუსეთის მიერ მანამდე დაკავებული ზოგიერთი ტერიტორიის დაბრუნება.
თუმცა, ვფიქრობ, აშშ-სა და ირანს შორის ომის დაწყების შემდეგ, პრეზიდენტმა ზელენსკიმ საკმაოდ ოსტატურად მართა დიპლომატიური პროცესები: ის ეწვია სპარსეთის ყურის ქვეყნებს, გააფორმა შეთანხმებები ბევრ მათგანთან, ასევე გერმანიასთან, ნორვეგიასთან და სხვებთან. ამიტომ, ჩვენ ვხედავთ, რომ უკრაინა სულ უფრო მეტად იყურება ამერიკის შეერთებული შტატების მიღმა. ეს ნიშნავს, რომ უკრაინა უფრო „გათავისუფლებული“ იქნება.
ჩვენ ასევე ვხედავთ, რომ უკრაინა აგრძელებს დარტყმებს რუსეთის ენერგეტიკულ ობიექტებსა და საცავებზე. ეს [რუსეთისთვის] სერიოზულ პრობლემებს ქმნის. ზოგი შიშობდა, რომ რუსეთი ნავთობზე ფასების ზრდით ისარგებლებდა, მაგრამ უკრაინული დარტყმების შედეგად რუსული მოპოვება 20%-დან 40%-მდეა შემცირებული. ეს ზღუდავს რუსეთის შესაძლებლობას, მიიღოს სარგებელი იმ გამონაკლისების მიუხედავად, რომელიც აშშ-მა დაუშვა ტანკერებში უკვე ჩატვირთულ რუსულ ნავთობზე — გამონაკლისი, რომელიც გაგრძელდა მიუხედავად იმისა, რომ ხაზინის მდივანმა მანამდე, ორი დღით ადრე, საწინააღმდეგოზე მიანიშნა. ასე რომ, გარკვეულწილად, უკრაინა პროგრესს აღწევს. მჯერა, რომ მას შეუძლია ომის მოგება, თუმცა არა ერთ ღამეში. მაგრამ ასევე ვხედავთ, რომ ამ პროცესში აშშ სულ უფრო ნაკლებად რელევანტური ხდება. ეს ახალი დინამიკაა.
სუხოტსკი: აშშ-მა ასევე შეამცირა უკრაინის ფინანსური მხარდაჭერა — როგორც მიმდინარე, ისე დაპირებული დახმარება. ამავდროულად, პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა, რომ უკრაინის შესახებ ახალი სამშვიდობო მოლაპარაკებები ვერ დაელოდება ირანში ომის დასრულებას. როგორ ფიქრობთ, რამდენად რეალისტურია მოლოდინი, რომ ეს შეიძლება მანამდე მოხდეს, სანამ აშშ ახლო აღმოსავლეთის მოვლენებისგან თავს დაიხსნის?
კრამერი: ვფიქრობ, აქ რამდენიმე გარემოებაა. პირველი, როგორც თქვენ მართებულად აღნიშნეთ, აშშ-მა ფაქტობრივად შეწყვიტა უკრაინის დახმარება. არსებობდა ე.წ. „უკრაინის პრიორიტეტული მოთხოვნების სია“ (PURL), რომლის მიხედვითაც ევროპულ ქვეყნებს შეეძლოთ შეეძინათ ამერიკული იარაღი უკრაინისთვის გადასაცემად. თუმცა, ჩვენ ვნახეთ ამ იარაღის ნაწილის გადამისამართება ახლო აღმოსავლეთში, იქ არსებული სიტუაციის მოსაგვარებლად. ამან გამოიწვია აშშ-ის დახმარების კიდევ უფრო მეტი შემცირება, თუნდაც ირიბად, PURL სისტემის მეშვეობით.
ვიცე-პრეზიდენტმა ჯეი დი ვენსმა ცოტა ხნის წინ განაცხადა, რომ მისი აზრით, ტრამპის ადმინისტრაციის ერთ-ერთი ყველაზე საამაყო მიღწევა უკრაინის დახმარების შეწყვეტაა. მე, რა თქმა უნდა, სრულიად განსხვავებული შეხედულება მაქვს. მიმაჩნია, რომ დახმარება უნდა გაგრძელებულიყო, რადგან უკრაინის მხარდაჭერა აშშ-ის სასიცოცხლო ინტერესებში შედის.
თუმცა, ვაღიარებ, რომ ამჟამინდელ ადმინისტრაციას სხვა პრიორიტეტები აქვს და თვლის, რომ ევროპელებმა ტვირთის უფრო დიდი ნაწილი უნდა იტვირთონ. ამ მხრივ, ვხედავთ, რომ ევროპა მართლაც უფრო გააქტიურდა.
რაც შეეხება მოლაპარაკებებს, ვრცელდებოდა ცნობები [აშშ-ის სპეციალური წარმომადგენლების] სტივ უიტკოფისა და ჯარედ კუშნერის მოსკოვში შესაძლო მორიგი ვიზიტის შესახებ — უიტკოფისთვის ეს უკვე მეშვიდე ან მერვე შემთხვევა იქნებოდა. არცერთი მათგანი არ ყოფილა კიევში, უკრაინის დედაქალაქში, რაც, ჩემი აზრით, საშინელი სიგნალია. გავრცელდა ინფორმაცია, რომ შესაძლოა ისინი უკრაინაშიც ჩავიდნენ, თუმცა ოფიციალურად არაფერი დადასტურებულა.
მოლაპარაკებების პროცესში მთავარი პრობლემა ისაა, რომ რუსები არ არიან დაინტერესებულნი. ცოტა ხნის წინ რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ლავროვმა თქვა, რომ მოლაპარაკებები მათთვის პრიორიტეტი არ არის, თუმცა შემდეგ პუტინი აცხადებს, რომ შეხვედრისთვის მზადაა. ეს წინააღმდეგობრივი გზავნილებია, მაგრამ ჩვენ უნდა დავაკვირდეთ რუსეთის ქმედებებს და არა სიტყვებს. მათი მოქმედებები კი უკრაინის განურჩეველ დაბომბვასა და მშვიდობიანი მოსახლეობის მიზანმიმართულ განადგურებაში გამოიხატება. რუსეთი არანაირ რეალურ ინტერესს არ იჩენს მშვიდობის მიმართ, მიუხედავად იმისა, რომ მათი ეკონომიკური მდგომარეობა სულ უფრო მძიმდება.
სუხოტსკი: პრეზიდენტმა ტრამპმა არაერთხელ თქვა, რომ ვლადიმირ პუტინს გარიგება სურს, თქვენ კი ამბობთ, რომ ამის არანაირი მტკიცებულება არ არსებობს. მაინც რის მიღწევას ცდილობს თეთრი სახლი, რეალურად, როდესაც საქმე უკრაინაში რუსეთის ომს ეხება?
კრამერი: დიახ, პრეზიდენტმა არაერთხელ აღნიშნა, რომ პუტინი დაინტერესებულია გარიგებით. ყოფილა შემთხვევები, როდესაც პრეზიდენტმა ტრამპმა თქვა, რომ ზელენსკი უფრო დიდი პრობლემაა, ვიდრე პუტინი. მიმაჩნია, რომ ეს სრულიად მცდარია.
უკრაინული მხრიდან, ზელენსკიმ უდიდესი მოქნილობა გამოიჩინა, მათ შორის არჩევნების ჩატარების შესაძლებლობის განხილვითაც კი, რაც უკიდურესად რთული იქნებოდა მიმდინარე ომის პირობებში. უკრაინაში საომარი მდგომარეობაა გამოცხადებული. რატომ? იმიტომ, რომ 2022 წლის თებერვალში, რუსეთმა უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრა წამოიწყო.
პრეზიდენტმა ზელენსკიმ გამოხატა მზადყოფნა, გაყინოს საბრძოლო მოქმედებები იქ, სადაც ისინი ამჟამად მიმდინარეობს და შემდეგ ტერიტორიული საკითხი — რაც, სხვათა შორის, უამრავ ადამიანსაც ეხება — მოლაპარაკებების გზით გადაჭრას. პუტინს ამის მიმართ არანაირი ინტერესი არ გამოუჩენია. პუტინს სურს, ჯერ გაანადგუროს უკრაინა, დაამყაროს მასზე კონტროლი, ჩამოაგდოს მისი მთავრობა, მოახდინოს ქვეყნის დემილიტარიზაცია და აქციოს იგი მუდმივად ნეიტრალურ სახელმწიფოდ. რუსული მხარის ყველა ეს მოთხოვნა უკრაინული მხარისთვის მიუღებელია. უკრაინელებმა მეტი მოქნილობა გამოიჩინეს, რუსებმა კი — ნულოვანი.
და მაინც, [რუსეთისთვის] ომი კარგად არ მიმდინარეობს. ჩვენ ვხედავთ ნიშნებს, რომ უკრაინელები იმაზე მეტ რუს სამხედროს კლავენ, ვიდრე რუსეთი ახალი ძალების მობილიზებას ახერხებს. რუსეთის რეგიონებში ზრდიან ფულად ბონუსებს, რომლებსაც რუსებს სამხედრო კამპანიაში ჩასართავად უხდიან. ეს იმის ნიშანია, რომ ისინი სასოწარკვეთილებაში ვარდებიან. ჩვენ ასევე ვნახეთ რუსეთში მყოფი აფრიკელები და სხვა უცხოელები, რომლებსაც აიძულებენ რუსეთის ფრონტის ხაზზე ბრძოლას. რუსეთის სამხედრო კამპანია წარმატებული არ არის, მიუხედავად იმისა, რასაც რუსეთის [არმიის] გენერალური შტაბის უფროსი [ვალერი] გერასიმოვი და სხვები, მათ შორის [თავდაცვის მინისტრი ანდრეი] ბელოუსოვი, პუტინს ეუბნებიან — თითქოს ყველაფერი შესანიშნავად მიდის.
სუხოტსკი: თქვენ ამბობთ, რომ პუტინს უკრაინის განადგურება სურს, მაგრამ რა სურს იქ პრეზიდენტ ტრამპს? რა არის მისი მიზანი ამჟამად?
კრამერი: ვფიქრობ, პრეზიდენტ ტრამპს გულწრფელად სურს ომის დასრულება. მიმაჩნია, რომ განსაკუთრებით მისი მეორე ვადის დასაწყისში, მას ნამდვილად სურდა ამ ბრძოლების დასრულება ეხილა.
სუხოტსკი: იცის, ამას როგოს უნდა მიაღწიოს?
კრამერი: ჯერჯერობით არანაირი შედეგი არ გვინახავს. ვგულისხმობ იმას, რომ მოლაპარაკებები მიმდინარეობს, მაგრამ პრობლემა ისაა, რომ მოლაპარაკებების უმეტესობა იმართებოდა ან აშშ-სა და უკრაინას, ან აშშ-სა და რუსეთს შორის. მხოლოდ რამდენიმე შემთხვევა იყო, როდესაც უკრაინელები და რუსები რეალურად დასხდნენ ერთად და ჩვენ არ გვინახავს არანაირი ნიშანი იმისა, რომ რუსული მხარე ამ მოლაპარაკებებს სერიოზულად ეკიდება.
მათ [კრემლმა] მოლაპარაკებებზე ვლადიმირ მედინსკი გაგზავნეს, რომელიც, გულწრფელად რომ ვთქვათ, არ არის აღჭურვილი არანაირი უფლებამოსილებით, გარდა იმისა, რომ ამ მოლაპარაკებებზე აბსურდული რამეები ილაპარაკოს. რუსები ამ პროცესს სერიოზულად არ აღიქვამენ.
პრობლემა, რომლის წინაშეც უკრაინელები და ტრამპის ადმინისტრაცია დგანან, არის ის, რომ პუტინს ჰგონია, თითქოს იგებს — იმ ინფორმაციაზე დაყრდნობით, რომელსაც თავისი გენერლებისგან, თავდაცვის სამინისტროსა და სადაზვერვო სააგენტოებისგან იღებს; ასევე მას ჰგონია, რომ დასავლეთზე მეტი გამძლეობა აქვს. სწორედ ამ ორ ფაქტორზე დაყრდნობით, პუტინი ფიქრობს, რომ შეუძლია პოზიციები შეინარჩუნოს და ეს ომი გააგრძელოს.
ასე რომ, ვფიქრობ, პრეზიდენტ ტრამპს მართლაც გულწრფელად სურს ომის დასრულება. თუმცა, ის ისე უნდა დასრულდეს, რომ ეს იყოს სამართლიანი და მომავალში საბრძოლო მოქმედებების განახლება არ გამოიწვიოს. ასევე, ჩემი აზრით, ეს არ შეიძლება იყოს სიტუაცია, როდესაც ამერიკის შეერთებული შტატები აიძულებს უკრაინას ტერიტორიების დათმობას.
ამრიგად, უკრაინელი ხალხის გადასაწყვეტია, როგორი უნდა იყოს ამ ომის დასრულების პირობები. ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ხელი უნდა შეუწყოს ამ პროცესს, მაგრამ ჩვენ არ უნდა წავუყენოთ მოთხოვნები უკრაინულ მხარეს.
ჩემი ხედვით, ჩვენ არ მიგვიმართავს საკმარისი ზეწოლისთვის რუსულ მხარეზე. დიახ, ოქტომბერში დაწესდა სანქციები „ლუკოილსა“ და „როსნეფტზე“, მაგრამ, როგორც უკვე აღვნიშნე, ამ სანქციებზე დაშვებული იყო გამონაკლისები იმ რუსულ ნავთობზე, რომელიც უკვე ტანკერებშია ჩატვირთული — ეს მოხდა ირანთან ომით გამოწვეული გლობალური ენერგოკრიზისის გამო.
ასე რომ, რუსულ მხარეზე გაცილებით მეტი ზეწოლაა საჭირო როგორც ამერიკის შეერთებული შტატების, ისე ჩვენი ევროპელი მოკავშირეების მხრიდან. საჭიროა აშშ-ის სამხედრო დახმარების აღდგენა. მე ვერ ვხედავ, რომ ეს მოხდება, მაგრამ მჯერა, რომ სწორედ ეს უნდა გაკეთდეს.
სუხოტსკი: თქვენს ერთ-ერთ ბოლო სტატიაში აღნიშნეთ, რომ ის, რაც რუსეთსა და ირანს შორის ხდება, ყოველგვარ ეჭვს უნდა აქარწყლებდეს იმის შესახებ, რომ ვლადიმირ პუტინის რუსეთი დღეს ამერიკის შეერთებული შტატებისთვის ერთ-ერთ ყველაზე სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს. თქვენი აზრით, რატომ ფიქრობს თეთრი სახლი სხვაგვარად? ყოველ შემთხვევაში, ასე ჩანს.
კრამერი: კარგი კითხვაა. არ ვიცი. თუმცა, ამ საკითხის ხაზგასასმელად ვიტყვი, რომ არსებობს მედიის ძალიან სანდო ცნობები იმის შესახებ, რომ რუსეთის სადაზვერვო სააგენტოები ირანელებს აწვდიდნენ ინფორმაციას აშშ-ის სამხედრო ობიექტებზე თავდასხმისა და ამერიკელების ლიკვიდაციის მიზნით. ვრცელდებოდა ცნობებიც კი, რომ რუსები ირანელებს იარაღით ამარაგებდნენ მაშინ, როცა ეს ისინი ამერიკის შეერთებული შტატების წინააღმდეგ იბრძოდნენ.
გულწრფელად რომ ვთქვათ, ეს განგაშის საფუძველი უნდა იყოს — ის ფაქტი, რომ რუსები ხელს უწყობენ და აქეზებენ ირანელებს ამერიკელების მოსაკლავად. თუმცა, როგორც ჩანს, ამას ყურადღებას არ აქცევენ, თითქოს ეს არ იყოს მნიშვნელოვანი, ან თითქოს ეს ხდებოდეს მხოლოდ იმიტომ, რომ ჩვენ უკრაინელებს ვეხმარებით. სხვათა შორის, ჩვენ ვაგრძელებთ უკრაინელებისთვის სადაზვერვო დახმარების გაწევას, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია. მაგრამ, ეს ფაქტი თითქმის გამართლებად იქნა მოყვანილი იმისა, თუ რატომ შეიძლება რუსეთი ირანს მხარდაჭერას უწევდეს, პრინციპით — კბილი კბილის წილ.
მიმაჩნია, რომ ეს უნდა აღვიქვათ როგორც უდიდესი საფრთხე. თუ ირანთან ომამდე რუსეთს საფრთხედ არ მივიჩნევდით, ახლა მაინც ცალსახად უნდა მივიჩნიოთ, რადგან ისინი ირანის მხარეს დგანან, ამერიკის შეერთებული შტატების წინააღმდეგ. ამაში ეჭვი არავის ეპარება.
თუმცა, ისინი მანამდეც საფრთხეს წარმოადგენდნენ — ჰიბრიდული აქტივობებით, არჩევნებში ჩარევით, წყალქვეშა სადენების გადაჭრის მცდელობებით, მიზანმიმართული მკვლელობებით, ჩეხეთის რესპუბლიკაში იარაღის საწყობის აფეთქებით, ნატოს მიმართ მუქარით, ნატოს საჰაერო სივრცის დარღვევით თუ სხვა ქმედებებით. ასე რომ, უამრავი მიზეზი არსებობს რუსეთის ეგზისტენციალურ საფრთხედ აღსაქმელად, მაგრამ მათგან უახლესი სწორედ ირანისადმი რუსეთის მხარდაჭერაა.
სუხოტსკი: ეს, სავარაუდოდ, მიათითებს იმაზეც, რომ გარკვეულწილად, რუსეთი მეტ სითამამეს გრძნობს დასავლეთთან დაპირისპირებაში. ფიქრობთ, რომ ეს მხოლოდ რიტორიკა, დესტაბილიზაციის მცდელობები, გნებავთ ჰიბრიდული ომი ან უბრალოდ საჯარო პოზიციონირებაა, თუ რუსეთს მართლაც აქვს გეგმა დასავლეთთან უფრო მასშტაბური დაპირისპირებისთვის?
კრამერი: რუსეთი სრულადაა ჩაფლული უკრაინის საკითხში, ამის შესახებ ორი აზრი არ არსებობს. თუმცა, თუ ჩვენ მათ ხელიდან გავუშვებთ, თუ არ მივმართავთ საჭირო ზეწოლას და თუ ისინი როგორღაც — თუმცა მე ამას ვერ ვხედავ — მაგრამ, თუ რუსები როგორღაც მოახერხებენ სიტუაციის შემობრუნებას და იმაზე სერიოზულ წინსვლას, ვიდრე აქამდე ჰქონდათ უკრაინაში, მაშინ რუსეთი შესაძლოა გათამამდეს და გადაწყვიტოს, რომ სხვა ქვეყანაზე თავდასხმის დრო დადგა.
ეს შეიძლება იყოს მოლდოვა — რუსეთს უკვე ოკუპირებული აქვს დნესტრისპირეთის რეგიონი. ეს შეიძლება იყოს საქართველო, სადაც რუსეთს საქართველოს ტერიტორიის 20% აქვს ოკუპირებული.
მაგრამ ისინი ასევე საუბრობდნენ მუქარაზე, მაგალითად, ბალტიისპირეთის ქვეყნების მიმართ; ისინი ამტკიცებენ, თითქოს ბალტიისპირეთის სახელმწიფოები უკრაინულ დრონებს საკუთარ ტერიტორიაზე გადაფრენის საშუალებას აძლევენ, რათა შემდეგ მათ რუსეთის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთს დაარტყან. ამან გააჩინა გარკვეული შეშფოთება იმის შესახებ, რომ რუსეთმა შესაძლოა სამიზნეში ნატოს წევრი სახელმწიფო ამოიღოს.
ეს კი უკვე აჩენს კითხვებს იმის შესახებ, იმოქმედებს თუ არა ამერიკის შეერთებული შტატები ნატოს წევრი ქვეყნის, ბალტიისპირეთის რომელიმე სახელმწიფოს დასახმარებლად, რომელთა თავდაცვის დანახარჯები, სხვათა შორის, გაცილებით მაღალია ვიდრე 2% და რომლებიც მტკიცედ უჭერდნენ მხარს აშშ-ს სხვადასხვა ოპერაციებში მთელ მსოფლიოში. თუმცა, არსებობს კითხვები იმის შესახებ, იქნება თუ არა იქ აშშ, რუსეთის თავდასხმის შემთხვევაში. ეს სამომავლო პერსპექტივაა, თუმცა მისი გამორიცხვა შეუძლებელია.
სუხოტსკი: როგორ ფიქრობთ, დაეხმარება? ფიქრობთ, რომ არსებული ადმინისტრაცია რეალურად იმოქმედებს ბალტიისპირეთის რომელიმე ქვეყნის ან თუნდაც პოლონეთის დასაცავად, თუ რუსეთი მათ თავს დაესხმება?
კრამერი: მინდა მჯეროდეს, რომ ამერიკის შეერთებული შტატები ამას გააკეთებს, რადგან ათწლეულების განმავლობაში როგორც ვაშინგტონში, ისე მოსკოვსა და ევროპის სხვა დედაქალაქებში არსებობდა დაშვება, რომ აშშ იმოქმედებდა [ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების] მე-5 მუხლით ნაკისრი ვალდებულების შესაბამისად — რომ თავდასხმა ერთზე განიხილებოდა თავდასხმად ყველაზე, მათ შორის, ეს ასე იქნებოდა განხილული აშშ-ის მიერაც.
ვფიქრობ, გარკვეული კითხვები გაჩნდა და ამაში მცირე როლი არ უთამაშია [აშშ-ის] პრეზიდენტის რიტორიკას, როცა მან გამოხატა რეალური იმედგაცრუება იმის გამო, რომ, მისი ხედვით, ნატოს მხრიდან არ იყო საკმარისი მხარდაჭერა აშშ-ის კამპანიის მიმართ ირანის წინააღმდეგ და არ არსებობდა მზაობა მხარი დაეჭირათ ჰორმუზის სრუტის ხელახლა გახსნისთვის. ვფიქრობ, ამან გარკვეული კითხვები გააჩინა აშშ-ის ურყევ ერთგულებასთან დაკავშირებით. მე-5 მუხლი, როგორც იცით, მხოლოდ ერთხელ ამოქმედდა და ეს ჩვენმა ნატოელმა მოკავშირეებმა გააკეთეს მას შემდეგ, რაც 11 სექტემბერს აშშ-ზე „ალ-ყაიდამ“ მიიტანა იერიში.
თუმცა, კითხვები არსებობს. და თუ ჩვენ ვფიქრობთ ამაზე, მაშინ შესაძლოა რუსებიც ფიქრობდნენ იმავეს.
შეკავების გასაღები კი იმაში მდგომარეობს, რომ რუსებს სჯეროდეთ — ამერიკის შეერთებული შტატები ნამდვილად იმოქმედებს ნატოს წევრი მოკავშირე ქვეყნის დასახმარებლად. ვფიქრობ, ამის ხელახლა დადასტურება ძალიან მნიშვნელოვანი იქნებოდა. მოახლოებული ნატოს სამიტი კარგი შესაძლებლობა იქნება ამის გასაკეთებლად.
სუხოტსკი: ევროპელები საჯაროდ საუბრის დროსაც კი აცხადებენ, რომ ამ საფრთხეს რეალურად მიიჩნევენ. რამდენად რეალისტურად მიგაჩნიათ საფრთხე იმისა, რომ რუსეთმა მართლაც სცადოს რაიმე ნატოს წევრი სახელმწიფოს წინააღმდეგ უახლოეს, ვთქვათ, ორ ან სამ წელიწადში?
კრამერი: ვფიქრობ, პუტინის ყველაზე მეტად იმის ჩვენება სურს, რომ ნატო მხოლოდ “ქაღალდის ვეფხვია” — ბოლო დროს გავრცელებულ ფრაზას თუ გამოვიყენებთ. ვფიქრობ, თუ მას შერჩებოდა რაიმე სახის ქმედება — არა აუცილებლად სრულმასშტაბიანი შეჭრა, არამედ ერთგვარი ჰიბრიდული ოპერაცია, როგორც თქვენ აღნიშნეთ — ის დიდი სიამოვნებით გამოიყენებდა შესაძლებლობას, რათა ეჩვენებინა, რომ ნატო საჭირო დროს არ აღმოჩნდება თავისი წევრი ქვეყნის გვერდით.
ვფიქრობ, 2000 წელს პრეზიდენტის პოსტის დაკავების შემდეგ, პუტინს ნატოს მიმართ გარკვეული ხარისხის პატივისცემა ჰქონდა. ახლა კი მას სურს აჩვენოს, რომ ნატო სინამდვილეში არაფერს წარმოადგენს. თუმცა, ეს სარისკოა.
უფრო მეტიც, არ ვფიქრობ, რომ ახლა მას ამის შესაძლებლობა აქვს. როგორც უკვე ვთქვი, ის სრულადაა ჩაფლული უკრაინის საკითხში, ხოლო კამპანიის დაწყება ესტონეთის, ლატვიისა და ლიეტუვის წინააღმდეგ — რომლებიც, ჩემი აზრით, ყველაზე სავარაუდო სამიზნეები იქნებოდნენ, თუ ის ამ მიმართულებით გადადგამდა ნაბიჯს — მის ძალებს კიდევ უფრო მეტად გადატვირთავდა.
მჯერა, რომ ევროპული ქვეყნები ამას უპასუხებდნენ. ეჭვი არ მეპარება, რომ განსაკუთრებით ნატოს ახალი წევრები, ფინეთი და შვედეთი, რეაგირებას მოახდენდნენ. ვფიქრობ, გერმანიაც უპასუხებდა. და რაც, შესაძლოა, ყველაზე მნიშვნელოვანია — ვფიქრობ, ამას ბრიტანეთი და საფრანგეთიც უპასუხებდნენ. მიზეზი, რის გამოც მათ ამ საქმეში უმნიშვნელოვანესად მივიჩნევ, არის ის, რომ ისინი ფლობენ ბირთვულ იარაღს, ამას კი გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს ნატოს შეკავების პოლიტიკისა და მე-5 მუხლის კონტექსტში.
