„მას სურს ეს სამართლიანი გარიგება იყოს“ — ასე ახასიათებს საგარეო პოლიტიკისადმი აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიდგომას, „ამერიკის წამოწყებათა ინსტიტუტის“ პრეზიდენტი რობერტ დორი. დორი, რომელიც ტრამპის ადმინისტრაციას საგარეო პოლიტიკის არაერთ წარმატებას მიაწერს, Independence Avenue Media-სთან ინტერვიუში ასევე აღნიშნავს, რომ ამერიკული ღირებულებების შესახებ „ბუნდოვანებამ“, დაძაბა ამერიკის ურთიერთობა მოკავშირეებთან, საერთაშორისო ასპარეზზე მისი პოზიციები კი დააზიანა.
„ვფიქრობ, ისიც რეალობაა, რომ ჩვენმა არამკაფიო პოზიციამ საკუთარ მიზნებსა და ფასეულობებზე, ისევე როგორც მოკავშირეების მიმართ გამოხატულმა ხისტმა ტონმა, გამოიწვია ის, რომ მსოფლიოში უფრო ნაკლებად პოზიტიურად აღგვიქვამენ“, ამბობს დორი. „ეს გარკვეულ სიტუაციებში სერიოზული გამოწვევაა, რადგან ადრე თუ გვიან მოკავშირეების მხარდაჭერა დაგვჭირდება. ამ მიმართულებით ნამდვილად გვაქვს ხარვეზები გამოსასწორებელი.“
თუმცა, დორი არ ეთანხმება ტრამპის იზოლაციონისტად წარმომჩენ სტერეოტიპს და მიუთითებს ადმინისტრაციის მზაობაზე, ძალა გამოავლინოს ვენესუელაში, უკრაინასა და ირანში. „მას სურს დარწმუნდეს, რომ ამერიკის ინტერესები დაცულია“, ამბობს დორი. „მას ასევე სურს დარწმუნდეს, რომ ჩვენით ფინანსურად არ ისარგებლებენ — რომ ხარჯების ან ზარალის უფრო დიდი წილი ჩვენ არ გვეკისრება, ვიდრე რომელიმე სხვა ჩართულ მხარეს“.
ის პრეზიდენტის საგარეო პოლიტიკის ზოგიერთ კრიტიკას უსაფუძვლოდ მიიჩნევს. 7-8 ივლისს თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში დაგეგმილ ნატოს სამიტამდე, დორი ალიანსის მიმართ ტრამპის ადმინისტრაციის მიდგომას იცავს.
„ვფიქრობ, სრულიად ლეგიტიმურია იმის თქმა, რომ უკვე 2026 წელია. ნამდვილად იგივე უსაფრთხოების სტრუქტურა და სისტემა უნდა გვქონდეს, რომელიც 1949 წელს შევქმენით? ვფიქრობ, პრეზიდენტი და მისი გუნდი მართლები არიან, როცა ამბობენ, რომ ეს ყველაფერი შეიქმნა იმ კონტექსტში, სადაც ჩვენ სრულიად განსხვავებული გამოწვევების წინაშე აღმოვჩნდით“, ამბობს დორი.
ინტერვიუ ჩაწერილია 22 ივნისს, რედაქტირებულია სიცხადისა და ლაკონურობისთვის.
ია მეურმიშვილი, Independence Avenue Media-ს მთავარი რედაქტორი: თქვენ, ვაშინგტონში ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ანალიტიკურ ცენტრს ხელმძღვანელობთ. პოლიტიკის საკითხებში, ხშირად აძლევთ რჩევებს აშშ-ის ადმინისტრაციებს, მათ შორის, რა თქმა უნდა, ტრამპის ადმინისტრაციას. ამ ადმინისტრაციის საქმიანობის დასაწყისში, ბევრი საუბარი იყო პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის იზოლაციონისტურ შეხედულებებზე და იმაზე, რომ მისი „ამერიკა უპირველეს ყოვლისა“ პოლიტიკა, შეერთებულ შტატებს დანარჩენი სამყაროსგან გარიყავდა. მაგრამ, ეს მთლად ის არ არის, რაც მოხდა. როგორ ახსნიდით ამ რეალობას და როგორ დაახასიათებდით ადმინისტრაციის დღევანდელ საგარეო პოლიტიკას?
რობერტ დორი, „ამერიკის წამოწყებათა ინსტიტუტის“ (AEI) პრეზიდენტი: ვფიქრობ, სრულიად ნათელია, რომ პრეზიდენტი ტრამპი მზად არის განამტკიცოს ამერიკის ძალაუფლება მთელ მსოფლიოში. ამაში ეჭვი არავის ეპარება, ეს კი მას ავტომატურად გამორიცხავს იზოლაციონისტების რიგებიდან. ასე რომ, მისი ზედაპირული დახასიათება, თითქოს ის „ამერიკის ციხესიმაგრეში“ ჩაკეტვას ცდილობს, სიმართლეს არ შეესაბამება. ეს არც მისი პირველი ადმინისტრაციის დროს იყო ასე, როდესაც ის კონკრეტულ შემთხვევებში სავსებით მზად იყო გამოეყენებინა ამერიკის გავლენა და ძალა მსოფლიოში.
მთავარი ის არის, რომ ის ამას ძალიან ფრთხილად აკეთებს და სურს დარწმუნდეს, რომ ამერიკის ინტერესები პირველ ადგილზეა. მას ასევე სურს დარწმუნდეს, რომ ჩვენით ფინანსურად არ ისარგებლებენ — რომ ხარჯების ან ზარალის უფრო დიდი წილი ჩვენ არ გვეკისრება, ვიდრე პროცესში ჩართულ სხვა რომელიმე მხარეს. მას სურს, რომ ეს სამართლიანი გარიგება იყოს.
იქნება ეს ვენესუელაში, უკრაინაში თუ ირანში, პრეზიდენტი ტრამპი მზად არის გამოიყენოს ამერიკის ძალა ამერიკის ინტერესების წინ წასაწევად, ჩვენი მოკავშირეების დასაცავად და იმგვარი გავლენის პროეცირებისთვისაც კი, რაც კონკრეტულ ქვეყნებში უფრო გონიერი ლიდერობის ჩამოყალიბებას შეუწყობს ხელს. ის აშკარად მზად არის ამისთვის. ასე რომ, სტერეოტიპი მისი უკომპრომისო იზოლაციონისტობის შესახებ მცდარია. ის რთული პიროვნებაა და სიამოვნებით ვისაუბრებ მის ამ კომპლექსურობაზე, მაგრამ ის ნამდვილად არ არის იზოლაციონისტი.
მეურმიშვილი: როდესაც პრეზიდენტი ტრამპი ხელისუფლებაში მეორე ვადით მოვიდა, მისი რეიტინგები, როგორც საშინაო, ისე საგარეო პოლიტიკაში, საკმაოდ მაღალი იყო. ახლახან ვნახე მონაცემები პლატფორმა RealClearPolitics-ზე და თითქმის ყველა მიმართულებით, პრეზიდენტ ტრამპის რეიტინგები გაცილებით დაბალია, ვიდრე ადრე. გარკვეულ შემთხვევებში, ამერიკელთა უმრავლესობა არ იწონებს მის საგარეო და საშინაო პოლიტიკურ ნაბიჯებს. როგორ ახსნით ამ ცვლილებას?
დორი: პირველი, რაც უნდა გვახსოვდეს, არის ის, რომ მან მეორე ვადით [2024 წელს] გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვა, გადალახა უზარმაზარი წინააღმდეგობები, დაუპირისპირდა მოქმედ მმართველ პარტიას და გაიმარჯვა. ეს კლასიკური ისტორიაა ამერიკულ პოლიტიკასა და ნებისმიერ დემოკრატიულ სისტემაში. ხელისუფლებაში მყოფი ადამიანები, პოლიტიკური კაპიტალის ხარჯვისა და მკაცრი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში, ხშირად კარგავენ ამომრჩევლის ნაწილის მხარდაჭერას. ეს ყოველთვის ასე არ ხდება, მაგრამ სრულიად ბუნებრივი მოვლენაა.
პრეზიდენტი ტრამპი, როგორც ლიდერი, რომელიც აღარ აპირებს მომავალ არჩევნებში კენჭისყრას და აღარ იქნება საარჩევნო ბიულეტენზე, როგორც ჩანს, კიდევ უფრო ნაკლებად წუხს გამოკითხვის შედეგებზე. ის თავად საკმაოდ პირდაპირ ამბობს: „მე ამაზე არ ვინერვიულებ“. თუმცა, მისი პარტია რეალური გამოწვევის წინაშე დგას მომავალ [2026 წლის ნოემბრის] შუალედურ არჩევნებში, რაც გამოწვეულია იმ განცდით, რომ ამომრჩევლები აღარ არიან მისით ისე კმაყოფილნი, როგორც წარსულში. აქ ბევრი ფაქტორი თამაშობს როლს და მომავალი არჩევნები ძალიან საინტერესო იქნება.
მაგრამ, მოსაზრება, რომ პრეზიდენტ ტრამპის პოპულარობის კლება ინაუგურაციის ან არჩევის პერიოდთან შედარებით არის რაღაც უნიკალური ან უჩვეულო, უბრალოდ მცდარია. ეს ემართება ყველა პრეზიდენტს. ეს არის ფასი, რომელსაც იხდი, როდესაც ავლენ ძლიერ ლიდერობას და დგამ რადიკალურ ნაბიჯებს. ტრამპის შესახებ ერთი რამ დანამდვილებით შეიძლება ითქვას — მან აიღო ის მანდატი, რომელიც მიიღო თავისი გადამწყვეტი [2024 წლის] გამარჯვებით, სადაც მისმა პარტიამ უმრავლესობა მოიპოვა როგორც წარმომადგენელთა პალატაში, ისე სენატში, და დაიწყო მასშტაბური, თამამი ნაბიჯების გადადგმა. ეს კი, ბუნებრივია, ოპოზიციას აძლევს შანსს, მის წინააღმდეგ მოახდინოს ამომრჩევლის მობილიზება.
მე ვიტყოდი, რომ როდესაც შეერთებული შტატების ფარგლებს გარეთ მყოფი ადამიანები უყურებენ ამერიკას, უნდა გააცნობიერონ, რომ პრეზიდენტი ტრამპი მარტო არ წარმოადგენს მთელ ამერიკას. ის არ გამოხატავს ამერიკის მთლიან სულისკვეთებას. ის პრეზიდენტია, მაგრამ ამერიკაში ბევრი ადამიანი მისგან სრულიად განსხვავებულად ფიქრობს.
მიმაჩნია, რომ ამერიკელი ხალხი ბევრად უფრო მეტად უჭერს მხარს უკრაინას, ვიდრე თავად ტრამპი. ჩემნაირი ადამიანებისთვის, ვინც მტკიცედ უჭერს მხარს უკრაინას, ეს არის ის საყრდენი, რომელზეც უნდა ავაშენოთ ჩვენი სტრატეგია და გამოვიყენოთ ეს პოლიტიკური კაპიტალი. თუმცა პრეზიდენტი ტრამპი ძალიან უჩვეულო პრეზიდენტია. მისი განსაკუთრებულობა იმაში მდგომარეობს, რომ ის საერთოდ არ აქცევს ყურადღებას გამოკითხვებს. ის უბრალოდ ცდილობს აკეთოს ის, რაც სწორად მიაჩნია კონკრეტულ მომენტში.
მეურმიშვილი: რა გავლენას ახდენს ის რესპუბლიკურ პარტიაზე? თქვენ მომავალი შუალედური არჩევნები ახსენეთ.
დორი: ეს ძალიან მნიშვნელოვანი პოლიტიკური პროცესია. პრეზიდენტმა ტრამპმა რესპუბლიკურ პარტიაში სრულიად ახალი ამომრჩეველი მოიყვანა. ესენი არიან მუშათა კლასის, საშუალო განათლების მქონე ადამიანები — ისინი, ვისაც წარსულში ტრადიციულ დემოკრატებად მიიჩნევდით. სწორედ მისი ლიდერობის წყალობით გადავიდნენ ისინი პრეზიდენტ ტრამპისა და რესპუბლიკური პარტიის მხარეს. ეს ელექტორატული ძალა კვლავაც მყარია და უმნიშვნელოვანეს ფაქტორს წარმოადგენს საარჩევნო რბოლაში.
დღეს რესპუბლიკური თუ კონსერვატიული პოლიტიკა წარმოადგენს ფართო კოალიციას: [ერთის მხრივ] მასში არიან ადამიანები, რომლებიც უფრო ჰგვანან AEI-ის მკვლევარებს — ისინი ორიენტირებულნი არიან რეგულაციების შემცირებაზე, დაბალ გადასახადებზე, თავისუფალ ბაზარზე, გლობალურ სავაჭრო სისტემასა და საიმიგრაციო რეფორმაზე, რომელიც მიესალმება ახალ ადამიანებს ჩვენს ქვეყანაში. ეს ჯგუფი, რომელიც რესპუბლიკური კოალიციის უმნიშვნელოვანესი ნაწილია, თანაარსებობს პოპულისტურ, უფრო ნაციონალისტურ და კულტურულად კონსერვატიულ ფრთასთან, რომელიც — სრულიად ლეგიტიმური მიზეზების გამო — შედგება მუშათა კლასის იმ ამერიკელებისგან, ვისთვისაც უპირატესია რწმენა, ოჯახი და ტრადიციული ამერიკული ფასეულობები. ისინიც ამ კოალიციის ნაწილი არიან. ახლა მთავარი კითხვა რესპუბლიკელებისთვის დემოკრატებთან ბრძოლაში არის: შეძლებენ თუ არა ამ ერთობის შენარჩუნებას და იმავე მაღალი აქტივობის მიღწევას, რაც ჰქონდათ წინა არჩევნებში, როდესაც ტრამპი თავად იყო ბიულეტენზე?
პოლიტოლოგები აქ, AEI-ში და სხვა კვლევით ცენტრებში, მიიჩნევენ, რომ ეს ღია კითხვად რჩება, რადგან შუალედურ არჩევნებზე ამ კოალიციის მობილიზება ყოველთვის რთულია. შესაბამისად, პოლიტიკური პროგნოზისტები ვარაუდობენ, რომ დიდია შანსი იმისა, რომ დემოკრატებმა მოიპოვონ კონტროლი წარმომადგენელთა პალატაზე და არსებობს გარკვეული ალბათობა, რომ სენატშიც უმრავლესობით შევიდნენ. ეს ნიშნავს, რომ ჩვენ გვექნება სიტუაცია, რომელიც ბევრჯერ გვქონია ჩვენს ისტორიაში — როდესაც პრეზიდენტი ერთი პარტიიდანაა, ხოლო კონგრესის ერთი ან ორივე პალატა ოპოზიციის კონტროლის ქვეშაა. ასე მუშაობს ჩვენი მექანიზმი.
პირადად მე მომწონს ეს მიდგომა. მომწონს, რომ გვაქვს ეს ბალანსი და რომ ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ გვიწევს ამომრჩეველთან მისვლა წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის მესამედის გადასარჩევად. ამგვარად, ამერიკაში პოლიტიკა მუდმივად ხალხის ნებაზეა დაფუძნებული. სწორედ ამიტომ არის ჩვენი სისტემა უფრო ძლიერი — რადგან ჩვენ მუდმივად ვთხოვთ ხალხს ჩვენი პოლიტიკის ლეგიტიმაციას. ეს ეხება ყველა იმ საზოგადოებას, სადაც არჩევითი პოლიტიკა და თვითმმართველობა სისტემის საფუძველია, რაც, რა თქმა უნდა, არ ხდება რუსეთში, ჩინეთში, ირანსა თუ ჩრდილოეთ კორეაში.
მეურმიშვილი: ეს ძალიან კარგი გადასვლაა საგარეო პოლიტიკასა და ამერიკის გლობალურ როლზე. პრეზიდენტმა ტრამპმა ბევრი რამ შეცვალა როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე საერთაშორისო ასპარეზზე. თქვენი აზრით, სად დგას ამერიკა დღეს მსოფლიო ლიდერობის თვალსაზრისით?
დორი: ჩვენ ცალსახად ვრჩებით მსოფლიოში ყველაზე აყვავებულ ქვეყნად მშპ-ის, ეკონომიკის მასშტაბებისა და ზრდის ტემპის გათვალისწინებით. ჩინეთი ჯერ კიდევ მნიშვნელოვნად ჩამოგვრჩება ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ის მაჩვენებლით. ჩვენი სამხედრო პოტენციალი კვლავაც ყველაზე მძლავრია მსოფლიოში. მართალია, უკრაინის ომიდან სამხედრო მოქმედებების წარმოების თვალსაზრისით გარკვეული გაკვეთილები მივიღეთ, მაგრამ მაინც უპირატეს სამხედრო ძალად ვრჩებით.
თუმცა, ვფიქრობ, ისიც რეალობაა, რომ ჩვენმა არამკაფიო პოზიციამ საკუთარ მიზნებსა და ფასეულობებზე, ისევე როგორც მოკავშირეების მიმართ გამოხატულმა ხისტმა ტონმა, გამოიწვია ის, რომ მსოფლიოში უფრო ნაკლებად პოზიტიურად აღგვიქვამენ. ეს გარკვეულ სიტუაციებში სერიოზული გამოწვევაა, რადგან ადრე თუ გვიან მოკავშირეების მხარდაჭერა დაგვჭირდება. ამ მიმართულებით ნამდვილად გვაქვს ხარვეზები გამოსასწორებელი.
გარდა ამისა, ვგრძნობ, რომ შეერთებული შტატების, როგორც თავისუფლებისა და თვითმმართველობის მთავარი მედროშის როლი — რასაც წინა პრეზიდენტები, ყველაზე თვალსაჩინოდ რონალდ რეიგანი, ასევე ჯონ კენედი და სხვები იცავდნენ — შესუსტდა. სამწუხაროდ, ტრამპის ადმინისტრაცია არ არის დემოკრატიული ფასეულობებისა და თავისუფლების აქტიური დამწინაურებელი. ისინი უფრო მეტად რეალური პოლიტიკისა და პრაგმატული მიდგომის მომხრენი არიან, სადაც ამერიკის ეროვნული და ბიზნეს ინტერესები წინ არის წამოწეული, ცალკეული ქვეყნების თვითგამორკვევაზე ან თავისუფლებაზე მაღლა. მე მესმის ამ მიდგომის ლოგიკა, მაგრამ ამან შეამცირა ჩვენი ავტორიტეტი თავისუფლებისმოყვარე ხალხში მთელ მსოფლიოში, რაც პირადად მე მაშფოთებს. თუმცა, ჩვენ ადრეც გამოგვივლია მსგავსი პერიოდები და იმედი მაქვს, დროთა განმავლობაში კვლავ დავუბრუნდებით იმ პოზიციას, როდესაც უფრო აქტიურად და ღიად ვისაუბრებთ თავისუფლებისა და დემოკრატიის უპირატესობებზე ავტორიტარულ რეჟიმებთან შედარებით, ვიდრე ამას ამჟამინდელი ადმინისტრაცია აკეთებს.
თუმცა, მისი საგარეო პოლიტიკის სხვა ასპექტები, ვფიქრობ, საკმაოდ წარმატებული იყო. ნებისმიერ დემოკრატიულ სისტემაში შეუძლებელია ყველაფერი იდეალურად იყოს — იღებ გარკვეულ პოზიტივს და ასევე გიწევს ნეგატივთან გამკლავება. უბრალოდ აგრძელებ მუშაობას და ცდილობ ქვეყანა სწორი მიმართულებით წაიყვანო.
მეურმიშვილი: თქვენ ახსენეთ თავისუფლების იდეალები და ამერიკული ფასეულობები. დღევანდელი პოლიტიკა, განსაკუთრებით პრეზიდენტ ტრამპის მხრიდან, ზედმეტად ტრანზაქციული ჩანს. ამას გრძნობენ როგორც მოკავშირეები, ისე ჩვენი ოპონენტები. ნება მომეცით უფრო პირდაპირ გკითხოთ: მიგაჩნიათ თუ არა, რომ ამ ეტაპზე ამერიკის საგარეო პოლიტიკა კვლავ ეყრდნობა ამერიკულ ფასეულობებს?
დორი: ისევ და ისევ, მე გრძელვადიან პერსპექტივას ვირჩევ. ერთ-ერთ ბოლო სტატიაში, ისევე როგორც სხვა ნაშრომებში, ხშირად მივმართავ იმას, რასაც პრეზიდენტი კენედი „ხანგრძლივ ბრძოლას“ უწოდებს. ვაანალიზებ ჩვენი ყველა პრეზიდენტის მოღვაწეობას და ჩვენი საგარეო პოლიტიკის მთელ ისტორიას. იყო აღმავლობები და დაღმასვლები. თუმცა, აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის ისტორიის 1945 წლიდან, ან თუნდაც 1941 წლიდან, გადახედვისას შეუძლებელია არ აღიარო, რომ შეერთებული შტატები მთელი მსოფლიოს ხალხებისთვის თავისუფლების, თვითგამორკვევისა და დამოუკიდებლობის ძალა იყო.
ასე რომ, მე სწორედ ამას ვუყურებ. ამჟამად გვყავს პრეზიდენტი, რომელიც ოდნავ განსხვავებულ აქცენტებს აკეთებს სხვადასხვა საკითხზე. მაგრამ, როდესაც შევაჯამებთ უკრაინისთვის გაწეულ ფინანსურ და სამხედრო დახმარებას ომის მთელი პერიოდის განმავლობაში — რუსეთის შემოჭრიდან მოყოლებული — ვფიქრობ, მაინც დაინახავთ, რომ შეერთებულმა შტატებმა ძალიან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ამ საქმეში. და ჩვენს მოწინააღმდეგეებთან და მსოფლიოში ჩვენს უდიდეს კონკურენტთან — ჩინეთთან შედარებით, ჩვენ სიმართლის მხარეს ვიდექით, ისინი კი არა.
ევროპელებსა და სხვებს ვეტყოდი, რომ ამერიკაზე უფრო ფართოდ იფიქრონ, ვიდრე მხოლოდ ჩვენს პრეზიდენტზე ან კონკრეტულ მომენტში მოქმედ პრეზიდენტზე — იქნება ეს პრეზიდენტი ტრამპი თუ სხვა ვინმე. წარსულში, სხვა პერიოდებშიც მინახავს სტატისტიკა, როდესაც ამერიკა არც ისე კარგად ეპყრობოდა თავის მოკავშირეებს ან ავრცელებდა ისეთ გზავნილებს, რაც ხალხს შეერთებული შტატების მიმართ თავს ნაკლებად კომფორტულად აგრძნობინებდა. თუმცა, ის მაინც რჩება იმ ადგილად, სადაც ადამიანებს, ნებისმიერ სხვა ქვეყანაზე მეტად, სურთ ჩამოსვლა მოქალაქეობის მისაღებად და ცხოვრების დასაწყებად. ადამიანებს შეუძლიათ გული აუცრუვდეთ შეერთებულ შტატებზე — მე ასე არ მემართება და არც ვუშვებ ამას — მხოლოდ იმიტომ, რომ მათ არ მოსწონთ მოქმედი პრეზიდენტის უახლესი განცხადებები, იქნება ეს ტრამპი, [ყოფილი პრეზიდენტი ჯო] ბაიდენი თუ სხვა ვინმე. მაგრამ მე უფრო დიდ სურათს ვუყურებ.
სწორედ ეს მომეწონა განსაკუთრებით [იტალიის პრემიერ-მინისტრის] ჯორჯია მელონის გასული უქმეების კომენტარებში. მან საინტერესო რამ თქვა. მან თქვა: „არ მესმის, რატომ თვლის ამერიკის პრეზიდენტი საჭიროდ ისეთი რამეების თქმას, რაც არასწორია“. და რაც მთავარია, მას არ უხსენებია „დონალდ ტრამპი“. მან გააკეთა განცხადება, რომელიც თითქმის ასე ჟღერდა: „მე მეტს ველოდები ამერიკის პრეზიდენტისგან, რადგან უფრო დიდი რწმენა მაქვს შეერთებული შტატების მიმართ“. ეს ტონი მომწონს. და ვფიქრობ, ეს არის სწორედ ის ტონი, რომელიც ევროპამ უნდა დაიკავოს.
მეურმიშვილი: თქვენ ახსენეთ, თუ როგორ რეაგირებს მსოფლიო პრეზიდენტ ტრამპის განცხადებებზე. ერთ-ერთი ბოლო განცხადება იყო, რომ შეერთებულ შტატებს უკრაინაში სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ინტერესები არ გააჩნია. ეთანხმებით ადმინისტრაციის ამ განცხადებას?
დორი: არ ვეთანხმები. არც ჩვენი მკვლევრები ეთანხმებიან ამას. ჩვენ მივიჩნევთ, რომ შეერთებული შტატების ინტერესები უკრაინაში უკავშირდება არა მხოლოდ ჩვენს სურვილს, მხარი დავუჭიროთ თავისუფალ და დამოუკიდებელ ქვეყნებს, არამედ იმასაც, რომ თუ რუსეთი იქ წარმატებას მიაღწევს, ის კიდევ უფრო მეტ ზიანს მიაყენებს სხვა ქვეყნებს, რაც საბოლოოდ ზარალს მოუტანს თავად შეერთებულ შტატებს. უნდა აღვნიშნო, რომ მე არ ვარ საგარეო პოლიტიკის ექსპერტი, თუმცა წარმოვადგენ ინსტიტუტს, სადაც ბევრი საგარეო პოლიტიკის ექსპერტია. და მე ნამდვილად ვფიქრობ, რომ როდესაც ამერიკელი ექსპერტები ამბობენ, რომ უკრაინის ომი ჩვენც გვეხება — რადგან თუ [რუსეთი] ჩაიგდებს ხელში უკრაინას, შემდეგ ჩვენს წინააღმდეგ წამოვა ან ევროპის ყველა სხვა ქვეყანაზე გადავა — ეს არგუმენტი ამერიკელ ამომრჩეველთან ბევრ სხვა კონტექსტში და დიდი ხნის განმავლობაში გამოიყენებოდა. თუმცა, როგორც პოლიტიკური განწყობების უბრალო დამკვირვებელი, ვიტყოდი, რომ ეს [არგუმენტი] რეალურად არც ისე კარგად მუშაობს.
ჩემი პირადი აზრით, ხალხთან უფრო მეტს მიაღწევ, თუ ეტყვი, რომ შეერთებულმა შტატებმა მხარი უნდა დაუჭიროს თავისუფლებისთვის მებრძოლ ხალხს იმიტომ, რომ ეს სწორი საქციელია, ვიდრე იმის თქმით: „თუ ჩვენ არ ვებრძოლებით რუსეთს უკრაინაში, თქვენი ცხოვრების დონე დაეცემა“. არ მგონია, ხალხმა ეს დაიჯეროს. ისინი არ ფიქრობენ, რომ ეს სიმართლეა.
მეურმიშვილი: რას ურჩევდით პრეზიდენტ ტრამპს, უკრაინასთან დაკავშირებით?
დორი: ვეტყოდი, რომ როგორც სამხედრო, ასევე ფინანსური მხარდაჭერა უნდა გაუწიოს. მან იგივე უნდა მოითხოვოს ევროპისგან და ასევე, თავდაცვის ხარკების 5%-მდე გაზრდა. გარდა ამისა, ვურჩევდი დაგმოს [რუსეთის პრეზიდენტის] ვლადიმირ პუტინის ქმედებები.
მეურმიშვილი: წინ ნატოს სამიტი გვაქვს, რომელიც 7-8 ივლისს ანკარაში, თურქეთში გაიმართება. როგორც ვიცი, პრეზიდენტი ტრამპი სამიტში მონაწილეობას მიიღებს. რა გზავნილების მოსმენას ისურვებდით მისგან, ამ სამიტზე? როგორ უნდა უპასუხონ ევროპელებმა და რა უნდა წარადგინონ მათ ამ სამიტზე?
დორი: ეს საკმაოდ რთული საკითხია. ნატო უფრო კომპლექსური თემაა, განსაკუთრებით თუ გავითვალისწინებთ პრეზიდენტ ტრამპის დამოკიდებულებას.
ვფიქრობ, სრულიად ლეგიტიმურია იმის თქმა, რომ უკვე 2026 წელია. ნამდვილად იგივე უსაფრთხოების სტრუქტურა და სისტემა უნდა გვქონდეს, რომელიც 1949 წელს შევქმენით? ვფიქრობ, პრეზიდენტი და მისი გუნდი მართლები არიან, როცა ამბობენ, რომ ეს ყველაფერი შეიქმნა იმ კონტექსტში, სადაც ჩვენ სრულიად განსხვავებული გამოწვევების წინაშე აღმოვჩნდით. ევროპის ქვეყნებიც — საფრანგეთი, გერმანია და სხვები — სრულიად განსხვავებულ პირობებსა და სიტუაციებში იმყოფებოდნენ. და, რა თქმა უნდა, საბჭოთა კავშირიც სულ სხვა იყო.
იმის მტკიცება, რომ ჩვენ არ უნდა გადავაფასოთ ან ახლებურად არ უნდა შევხედოთ — როგორც პრეზიდენტი [აბრაამ] ლინკოლნი იტყოდა — თუ როგორ უნდა ჩამოვაყალიბოთ ჩვენი რეაგირება რთულ საჯარო პოლიტიკის გამოწვევებზე, ჩემთვის აბსურდულია. რიტორიკა, რომელიც ამბობს, რომ რადგან ეს ყველაფერი ამდენი ხნის განმავლობაში ასე არსებობდა და კარგად მუშაობდა, ამიტომ უცვლელად უნდა შევინარჩუნოთ — საკმარისი არგუმენტი არ არის. ჩვენ გვჭირდება რაღაც ახლის მოფიქრება ამ განსხვავებული დროისთვის.
