სამშაბათს გამართულ შუალედურ არჩევნებში დემოკრატებმა კონგრესის ორივე პალატაში უმრავლესობა მოიპოვეს, რაც აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპისთვის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მარცხია. შედეგად, ტრამპის მეორე ვადის დარჩენილ პერიოდში ვაშინგტონში მკვეთრი პოლიტიკური დაყოფა იქნება — თეთრ სახლს რესპუბლიკელები გააკონტროლებენ, კონგრესს კი დემოკრატები.
არჩევნების შედეგი დემოკრატებს საშუალებას აძლევს, კაპიტოლიუმიდან თეთრ სახლს წინააღმდეგობა გაუწიონ. აქამდე კონგრესში რესპუბლიკური უმრავლესობა, ძირითადად, პრეზიდენტის პოლიტიკურ დღის წესრიგს უჭერდა მხარს.
დემოკრატებმა რამდენიმე ისეთ შტატშიც გაიმარჯვეს, რომლებიც დიდი ხანია რესპუბლიკელების დასაყრდენად მიიჩნევა. ტეხასში დემოკრატმა ჯეიმს ტალარიკომ აშშ-ის სენატში ადგილი მოიპოვა, ჯინა ინოხოსამ კი დაამარცხა რესპუბლიკელი გუბერნატორი გრეგ ებოტი, რომელიც მეოთხე ვადით იყრიდა კენჭს. კანზასის ამომრჩევლებმა ადამ ჰამილტონი აირჩიეს. ის 1932 წლის შემდეგ ამ შტატიდან არჩეული პირველი დემოკრატი სენატორია. სამხრეთ კაროლინაში დემოკრატმა ენი ენდრიუსმა დაამარცხა დარლინ გრემი, რესპუბლიკელი სენატორის ლინდსი გრემის და. ლინდსი გრემი ივლისში მოულოდნელად გარდაიცვალა.
მიჩიგანში აბდულ ელ-საიედმა რესპუბლიკელი მაიკ როჯერსი დაამარცხა და სენატში არჩეული პირველი მუსლიმი გახდა. დემოკრატებმა წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელების მიერ დაკავებული 24-ზე მეტი ადგილი მოიპოვეს, მათ შორის იმ ოლქებშიც, სადაც 2024 წელს ტრამპმა დამაჯერებლად გაიმარჯვა.
ეგზიტპოლების თანახმად, არჩევნებში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ცხოვრების ხარჯებმა, ირანთან აშშ-ის ომმა და ხელისუფლებაში კორუფციის საკითხმა. Associated Press-ის მიერ ჩატარებული ამომრჩეველთა გამოკითხვის თანახმად, ათიდან დაახლოებით რვა ამომრჩეველმა თქვა, რომ ინფლაციამ მათ ოჯახებს ზომიერი ან უფრო მძიმე ფინანსური სირთულეები შეუქმნა. დაახლოებით ოთხიდან სამმა ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობა უარყოფითად შეაფასა. ეს შედეგები მიუთითებს, რომ ეკონომიკური მდგომარეობით უკმაყოფილება კვლავ ძლიერია, მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპმა 2024 წელს ცხოვრების ხარჯების შემსუბუქების დაპირებით გაიმარჯვა.
კონგრესში უმრავლესობის შეცვლას შედეგები იანვარშივე მოჰყვება, როგორც კი ახალი მოწვევის კონგრესი შეიკრიბება. დემოკრატები შეძლებენ კომიტეტების ხელმძღვანელობას, მოსმენების გამართვასა და ადმინისტრაციის გადაწყვეტილებებთან დაკავშირებული დოკუმენტების მოთხოვნას. სენატში უმრავლესობა მათ საშუალებას მისცემს, პრეზიდენტის მიერ წარდგენილი კანდიდატურების დამტკიცებაც დაბლოკონ. დემოკრატების ლიდერებმა მიანიშნეს, რომ მათი პრიორიტეტები იქნება მაღალი თანამდებობის პირების საქმიანობისა და ტრამპის ბიზნესინტერესების გამოძიება, ასევე ოჯახების ხარჯების შემცირება.
წარმომადგენელთა პალატაში დემოკრატების ლიდერმა ჰაკიმ ჯეფრისმა, რომელიც შესაძლოა პალატის პირველი შავკანიანი სპიკერი გახდეს, თავისი საწყისი საკანონმდებლო გეგმები წარადგინა. მთავარი აქცენტი ცხოვრების ხარჯების შემსუბუქებასა და ადმინისტრაციის საქმიანობაზე კონგრესის ზედამხედველობაზე გააკეთა. თუმცა ტრამპს კანონპროექტებზე ვეტოს დადების უფლება აქვს. ამიტომ კონგრესის კონტროლი დემოკრატებს ვერ აძლევს გარანტიას, რომ მათი ინიციატივები კანონად იქცევა.
ტრამპმა უარყო მოსაზრება, რომ ამ შედეგებით ამომრჩეველმა პირადად მას გამოუცხადა უნდობლობა. მისი თქმით, ბიულეტენში მისი სახელი არ ყოფილა. ტრამპმა გააკრიტიკა დამარცხებული რესპუბლიკელი კანდიდატები და მიანიშნა, რომ ვეტოს დაადებს კანონპროექტებს, რომლებსაც ზედმეტად რადიკალურად მიიჩნევს. ამასთან, თქვა, რომ არჩევნების შედეგებს მიიღებს და ცალკეულ საკითხებზე თანამშრომლობის შესაძლებლობაც დაუშვა.
მომზადებულია Associated Press-ისა და Reuters-ის მასალებზე დაყრდნობით.
