უკრაინელი ვეტერანი მაქსიმ ფეტისოვი, ლვივის პატარა სტუდიაში, იჰორის, მიმდინარე ომის კიდევ ერთი ვეტერანის ისტორიას კითხულობს.
კითხვისას ის მოულოდნელ აღმოჩენას აკეთებს: ის და იჰორი ერთ ქვედანაყოფში მსახურობდნენ, ერთსა და იმავე ოპერაციებში მონაწილეობდნენ, თუმცა ერთმანეთს არასდროს შეხვედრილან.
„ვიდეოც კი მაქვს“, ამბობს მაქსიმი — „ფრონტის ხაზზე გადავიღე, როგორ ჩაიარა ჯავშანტექნიკამ. აღმოჩნდა, რომ იჰორი სწორედ იმ მანქანაში იჯდა.“
სწორედ ამგვარი კავშირების დამყარებაა „მცველთა ხმების“ მთავარი მიზანი, პროექტის, რომლის ფარგლებშიც, ომის ვეტერანების მიერ დაწერილ მოგონებებს, სხვა ვეტერანები ხმამაღლა კითხულობენ.
„სხვისი ისტორიის კითხვა გეხმარება გააცნობიერო საკუთარი განცდილი ტკივილი ისე, რომ ყველა ძველი ჭრილობა თავიდან არ გაგეხსნას“, ამბობს პროექტის თანაავტორი, იურკო ვოვკოჰონი.
თავად ვოვკოჰონი, ბრძოლის ველზე 2022 წელს დაიჭრა. სამოქალაქო ცხოვრებაში დაბრუნებულმა მტკიცედ გადაწყვიტა, შეენარჩუნებინა იმ ადამიანების ისტორიები, ვინც სამშობლოს ემსახურა.
ვეტერანებისთვის, რომლებიც ამაში მონაწილეობენ, თანამებრძოლის სიტყვების გახმოვანება ხშირად ძალიან ემოციური პროცესია.
„როდესაც შენი ბრიგადის წევრის ტექსტს კითხულობ — მაშინაც კი, თუ მას პირადად არ იცნობდი — ამას მყისიერად გრძნობ“, ამბობს ნაზარ პავლიკი, ვეტერანი და პროექტის ხმის ინჟინერი. „გახსენდება ადგილები, სუნიც კი. ეს კავშირი ძალიან ძლიერია“.
ამ დროისთვის, პროექტი 40-ზე მეტი მებრძოლის ისტორიებს მოიცავს.
ანდრი კასპშიშაკი, ვეტერანი და მწერალი, აღმოსავლეთ უკრაინის ერთ-ერთი სოფლისა და მის ცენტრში მდებარე პატარა ბორცვის ისტორიას ყვება. ეს იყო ერთადერთი ადგილი, სადაც მობილური კავშირი იჭერდა. სოფლის მცხოვრებლები საკუთარ სიცოცხლეს საფრთხეში იგდებდნენ, ბორცვზე ადიოდნენ, რათა ახლობლებისთვის ეთქვათ, რომ ცოცხლები იყვნენ.
„მერე კი, ერთ დღესაც, ჯავშანტექნიკა გამოჩნდა. ლურჯ-ყვითელი დროშებით. მაშინვე მიხვდნენ, რომ თავისუფლები იყვნენ“, ამბობს კასპშიშაკი.
ომის შემდეგ ანდრიმ პრესტიჟულ აუდიტორულ კომპანიაში კარიერა მიატოვა, საგამომცემლო სახლი დააარსა და უკრაინის კათოლიკურ უნივერსიტეტში ვეტერანთა მზარდ თემთან დაიწყო მუშაობა.
„უკან შეცვლილი ბრუნდები“, ამბობს ის. „ცხოვრებას აღარასდროს გადადებ ხვალისთვის. ომი ამის უფლებას არ გაძლევს“.
ვოვკოჰონისთვის კი სწორედ ეს გადაუდებლობის განცდაა მთავარი — „ეს არის დიდ ფასად მიღებული მტკივნეული გამოცდილება. თუ მას სხვებს არ გაუზიარებ, შენში ტრავმად დარჩება და შიგნიდან გაგანადგურებს.“
